Pandemi sürecinde istisnasız herkes gelir endişesi içine girdi. Milyarlarca insan işsiz kaldı. İşverenler işçilerini işten çıkardı, ücretsiz izine gönderdi, ücretlerini alamayan işçiler oldu vb… tabiki bu durum sadece işverenlerin keyifi haraketleri olmayabilir. Sorumluluk sadece iş verenlerde değildir (Pandemi, savaş, kıtlık gibi küresel sorunlara hangimiz hazırlıklıyız?).
Şuan işsizlik ve işçiden bahsediyorsak; olumsuz çalışma koşullarına karşı kurulan, yardımlaşma sağlayan, iş, kazanç, toplumsal ve kültürel konular açısından işçi çıkarlarını koruması gereken, yeni haklar sağlanmasını ve onları daha da geliştirmek amacıyla yasalarca kurulan işçi sendikaları aklımıza gelmektedir. Evet şuan bunların hiçbiri işçi sendikaları tarafından sağlanamamıştır. Çünkü sendikalar temel görevlerinden uzaklaşmışlardır.
Neden?
- Daha az işçi ile daha çok ve kaliteli üretim sistemine geçilmiştir.
- Tam istihdama dayalı, tam gün, kesintisiz ve sürekli çalışma şekli yerini; esnek çalışma, esnek çalışma zamanı, esnek istihdama bırakmıştır.
- Stoksuz, değişken üretimi sağlayan tam zamanında üretime geçilmiştir.
- Yarı zamanlı çalışma, eve iş verme, küçük işletmelerde, taşeron ve fason atölyelerinde çalıştırma ile çalışanlarla toplu pazarlık yapmanın nesnel ilişkileri ortadan kaldırılmıştır.
- Aşırı çalışma her sektörde yoğunlaşmıştır. Bireysel sözleşmelere gidilmiştir.
- Çeşitli sebeplerle sendikalaşmaya engellenmiş ya da sarı sendikacılık artmıştır.
- KOBİ’lerin artışı esnek çalışmayı attırmıştır.
- Gelişen insan kaynakları politikaları sendikaları gereksiz ve etkisiz kılmaya başlamıştır.
- Tüketici profilinin değişmiştir.
Küreselleşme, yenilikler, kapitalizm, insanların değişen değerleri ve değişen birçok yapı; örgütsel bağlılıkları zayıf, bireysel ve düzensiz yeni bir işçi topluluğu oluşmuştur. Yukarıda bahsedilen yeni şartlara uyum sağlayıp değişim/gelişim geçirmek şart olmuştur. Bu sebeple eski tip üretim sistemlerine göre düzenlenmiş sendikal hareketler maalesef işlevlerini kaybetmiş durumdalar. Sosyal medyanın gücü şuan sendikalardan daha güçlü… hepimiz biliyoruz ki ülkelerin kendi içindeki düzeni ve dünya düzeni eskisi gibi değil…
Bu gerçekler bir yana; mevcut olan, yasalarla korunan sendikal haklarımızı kullanmalı, bize sağlayabileceği tüm faydaları talep etmeliyiz.
Değişmesi zor olan bir olgu vardır: ‘Bir elin nesi var?, İki elin sesi var.’
