Ekip çalışmasına yatkın bireylerin en önemli özelliği, iyimser olmalarıdır. İyimserlik en genel anlamda, “işlerin” ve “durumların” iyiye gidebileceği inancıdır. Bu inancı taşıyan kişi, ” bir şeyler yapmalıyım”, diye düşünür. Kötümser kişi ise “Böyle gelmiş, böyle gider. Ne yapsam boş”, görüşüne sahiptir; bu nedenle de harekete geçmez.
İyimser insanlar yüksek iç motivasyona sahiptir. İş hayatında başarının, aile yaşamında mutluluğun en önemli yapı taşlarından biri yüksek iç motivasyondur. Motivasyon, bir işi yapma ve sürdürme isteğidir. Dış şartları değiştirerek insanların motivasyonunu yükseltmek, ancak geçici süreler için mümkündür. Bu nedenle iç motivasyonu yüksek olmayan kişilerle ekip çalışması yapmak imkansızdır.
Seligman, işe yeni giren ve iyimserlik düzeyi yüksek olan sigorta satış temsilcilerinin, ilk iki yılda, kötümserlere oranla yüzde 37 daha fazla sigorta satışı yaptıklarını ortaya çıkarmıştır. Hatta, satış potansiyellerine uygunluklarını ölçen bir test sonucunda düşük puan alan, buna karşılık, iyimserlik puanı yüksek olanların ilk yıl yüzde 21, ikinci yıl yüzde 57 daha fazla satış yaptıklarını göstermiştir. (1)
Çevrenizdeki insanların ‘ekip çalışmasına yatkın olup olmadığını’ anlamak için yukarıda sözü edilenlerin dışında şu basit ipuçlarını da kullanabilirsiniz:
Ekip çalışmasına yatkın olmayanlar:
- Neden işe yaramayacağını göstermeye çalışırlar,
- Neden zor olduğunu anlatarak söze başlarlar,
- Karşısındaki fikri çürütmeye çalışırlar,
- Söze “ama” diye başlarlar.
Ekip çalışmasına yatkın olanlar:
- Nasıl yararlı olacağını göstermeye çalışırlar,
- Zorlukların üstesinden nasıl gelinebileceğini anlatarak söze başlarlar,
- Karşı fikrin işe yarar tarafını bulmaya bulmaya dönüktürler,
- Söze hiçbir zaman, ‘ama’ diye başlamazlar.
Sonuç olarak ekip çalışmasına yatkın kişilerin özellikler ; yüksek duygusal enerji, hayata ve insanlara karşı olumlu bakış açısı (iyimserlik), yüksek iç motivasyon, işe bağlılık, değişime istek duymak ve başkalarını hesaba katan bir anlayışa sahip olmaktır.
Ekip Çalışmasına Uygun Kişilik Özellikleri
Son yıllarda iş hayatında özellikle işe alımlarda ve görevlendirmelerde kullanılması giderek yaygınlaşan psikometrik ölçüm araçlarının amacı bu ayrımı yapabilmektir. Çünkü çalışanla işi eşleştirmek; performansı, iş tatminini ve kurumsal bağlılığı önemli ölçüde artırmaktadır.
İş başarısının üç koşulu vardır:
- Kişiliğin yapılan işe uygun olması,
- İşin ve çalışılan kurumun kişinin değerleriyle uyuşması,
- Başarma arzusu ve iyi geçinme becerileri.
Son yıllarda yapılan araştırmalar, ekip çalışmasına yatkınlığın bir yetkinlik olduğunu ve temelinde tedbirlilik, uzlaşılabilirlik boyutu gibi bazı kişilik özelliklerinin bulunduğunu ortaya koymuştur.
Tedbirlilik boyutu özelliklerine sahip kişilerin oluşturduğu ekiplerde, iş performansı ve çalışma disiplini daha gelişmiştir. Bu boyut ekibin misyonunu gerçekleştirme tarzı ve verimliliğinin belirleyici bir öğesidir.
Uzlaşılabilirlik boyutu ise daha çok, ekip üyeleri arasındaki ilişkilerin dokusu ve ekibin uyumlu bir şekilde varlığını sürdürebilmesiyle ilgili bilgi vermektedir.
Bu anlamda uzlaşılabilirlik ve tedbirlilik özellikleri öne çıkan kişilerden oluşan ekiplerin daha verimli ve sinerjik olduğu görülmektedir.
Bir araya gelmek bir başlangıçtır, beraberliği sürdürmek bir ilerlemedir, beraber çalışmak ise başarıdır.
HENRY FORD
(1) Ekip Çalışması ve Liderlik, Acar Baltaş, Remzi Kitabevi, 2013, s. 31.
