İçindekiler
BÖLÜNMÜŞ BEYİN NEDİR ?
Vücudumuzun yönetici organı olan beynimiz, kafatasımızda dış etkilerden korunmak için omurilik sıvısının içinde bulunur. Ortalama 1,5 kg’dır ve elektrokimyasal titreşimlerle nöronlar arasında bilgi aktarımı yaparak çalışır. Sağ yarım küre ve sol yarım küre olmak üzere 2 bölümden oluşmaktadır. Beynimizin yaratıcı ve duygusal kısmı olan sağ yarım küre vücudumuzun sol tarafını kontrol eder ve tat alma, duyma, koklama görevlerini yerine getirir. Problem çözme, akıl yürütme gibi yeteneklere sahiptir. Sol yarım küremiz ise daha çok mantıksaldır ve vücudumuzun sağ kısmını kontrol eder. Yazma, konuşma ve matematiksel işlemlerde başarılıdır.
Peki vücudumuz için belirli bir düzende çalışan beynimizin yarım kürelerini birbirinden ayırırsak ne gibi bir durumla karşılaşırdık hiç düşündünüz mü? Bir ameliyatla bunu yapmak mümkündür. Epilepsi hastalığı bulunan bireylerde son çare olarak beynimizde bulunan ‘corpus callosum’ ameliyatla kesilerek beynin bir yarım küresinde başlayan epileptik sinir etkinliğinin diğer yarısına sıçramasını engeller. Bunun sonunda ‘bölünmüş beyin’ ya da bilinen adıyla ‘kallosal sendrom’ oluşur. Bu sendrom beynin iki yarım küresi arasındaki iletişimi keserek bilgi alışverişini engeller. Sendromu daha iyi anlayabilmek adına corpus callosumu ele alacak olursak, beyinin her iki yarım küresi arasındaki bilgi iletişimini sağlayan sinir ağlarından oluşan bir yapı olduğunu söyleyebiliriz.
Corpus callosum ile ilişkili hastalıklar:
- Zarar görmesi halinde yabancı el sendromu görülmesi muhtemeldir.
- Hacmindeki azalmalar şizofreni ve psikotik atak başlangıcıyla ilişkilendirilmiştir.
- Şeklindeki bozukluklar çocuk Alzheimer hastalarında görülmektedir.
BÖLÜNMÜŞ BEYİN SENDROMUNUN TARİHÇESİ
Tarihte bu konuda ilk kez Roger Sperry ve meslektaşı çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar ona 1981’de Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü getirmiştir. 1967 yılında ise Gazzaniga Sperry’ye katılarak ayrık beyin ameliyatının hastaların algı ve görme gibi beyin fonksiyonlarındaki değişimlerini incelemek için Scientific American’da yayınlanan ‘İnsandaki Ayrık Beyin’ deneyini yapmışlardır.
Araştırmacılar katılımcıları 3 tür teste tabi tutmuşlardır. Birinci testi görsel uyarılma yeteneklerini ölçmek için, ikinci test dokunsal uyarılma durumlarını ölçmek için üçüncü test ise işitsel yeteneklerini ölçmek için uygulanmıştır. Bu ameliyatı olan on kişiden sadece dördü bu deneylere katılmışlardır. Deneyin sonunda bu dört katılımcının zekalarında ve kişiliklerinde bir değişiklik olmadığı görülmüştür.
BÖLÜNMÜŞ BEYİN SENDROMUNUN SONUÇLARI
Ayrık beyin çalışmalarının sonucunda insan beynini ikiye ayırırsanız, elinizde hala bir kişi olacaktır sonucuna ulaşılmıştır. Sağ ve sol beyin birbirinden ayrıldıktan sonra kendi iradeleri, algıları oluşacaktır ve bu durumda vücutta 2 beyin oluşacaktır ve nadirde olsa birbirleriyle çatışacaklardır. Genellikle bir beyin diğerine daha baskın geldiğinde sorun ortadan kalkacaktır.
Bölünmüş beyin sendromuna sahip hastaya gözünün sol yarısında bir görüntü gösterdiklerinde gördüğünü sesli olarak söyleyememiştir ancak bu görüntüyü sol eliyle çizmiştir. Çünkü sol görme alanında oluşan görüntünün beynin sadece sağ tarafına gönderilir ama konuşmamızı sol beyin kontrol eder. Bu iki beyin arasındaki iletişimin engellenmesinden dolayı hasta sol tarafında gördüğü görüntüyü yüksek sesle söyleyemez.
Bu konudaki en bilinen örnek ise Victoria vakasıdır. Victoria’nın ameliyatından sonra sağ eliyle sol elinin birbiriyle anlaşamadığı görülmüştür. Sağ eli dolaptan bir kıyafet alırken sol eli o kıyafeti dolaba geri asıyordur. Bu anlaşmazlıkları yaşayan tek hasta Victoria değildir. Hastalar bir kitabı heyecanla okurken diğer eliyle kitabı bıraktıklarını, bir elleriyle eşlerine zarar verirken diğer elleriyle onları koruduklarını belirtmişlerdir.
Bu deneylerin görsellerini de izlemek isterseniz bunu videoyu inceleyebilirsiniz:
KAYNAKÇA
Anormal Psikoloji-Psikopatoloji, Nobel Akademi Yayıncılık, 2017
https://noroblog.net/2018/01/25/ayrik-beyin-sendromu-1-beyin-2-insan/
https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%B6l%C3%BCnm%C3%BC%C5%9F_beyin
https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%B6l%C3%BCnm%C3%BC%C5%9F_beyin
Diğer yazılarımızı görmek için tıklayınız.
Çok ilginç ve bilgilendirici bir yazı olmuş, teşekkür ederiz.