Başarıya Ulaştıracak Güç : Duygusal Zeka(EQ) ve 5 Prensibi

tarafından Nesrin AKDENİZ Son güncelleme Eyl 22, 2020 884 0

‘’Tüm öğrenmelerin duygusal bir temeli var.’’
Plato

EQ (Duygusal Zeka) tanımından önce ”Zeka” ve ”IQ” kavramlarını ele alalım.

”Zeka ’’ veya “Zeki İnsan’’ kelimelerini işittiğiniz ilk birkaç saniyede sizde çağrıştırdığı, zihninizde uyandırdığı kavram nedir? IQ dediğinizi duyar gibiyim.

Zeka dediğimiz şey, olup biteni iyi gözlemleme, yorumlama,algılama ve idrak etme becerilerine hakim olabilmek ve bunları iyi şekilde yönetmektir.Toplamına da Bilişsel Zeka anlamına gelen IQ (Intelligence Quatient) diyoruz. Peki her yüksek IQ’ ya sahip bireyler için gerçekten zekidir diyebilir miyiz? Ya da zekilik sadece Bilişsel Zeka’ nın geliştirilmesi sonucu mu elde edilir? Zeki bireylerin daha başarılı oldukları, toplumda çoğunlukla kabul görmüş bir görüştür. Öyleyse neden televizyondaki bilgi yarışmalarında ’’ yüksek tahsilli yarışmacılar’’ günlük yaşamdan sorulan temel sorularda zorlanabiliyorlar? Çünkü burada IQ’ nun dışında gerekli olan ve stres, heyecan, panik gibi duyguların yönetimini sağlayacak EQ (Emotional Quatient) dediğimiz Duygusal Zeka devreye giriyor. Araştırmalar da bunu doğrular nitelikte veriler ortaya koymaktadır.

IQ’ nun hayattaki başarıya katkısının %10 gibi bir oranı geçmediği biliniyor. Bunun yanında, günlük hayatta önem taşıyan, sosyal ve duygusal becerileri yansıtan, EQ’ nun da öneminin ihmal edildiği gözlemleniyor. Hayata, sadece akademik ve kariyer odaklı elde ettiğimiz başarılardan oluşan pencereden bakmak doğru değildir. Farklı odaklar üzerine elde edeceğimiz başarılar da önemlidir. Bu da farkı yaratan esas etken, EQ’ya olan ihtiyacı doğurur. Peki EQ dediğimiz Duygusal Zeka nedir, neden bu kadar önemlidir, nasıl geliştirebiliriz gelin bunlara ayrıntısıyla değinelim.

İçindekiler

1 Duygusal Zekanın Kalbi: Duygu Nedir?

Yaradılışımız gereği birçok duyguya sahibizdir. Bu insan olmanın en doğal getirisidir. Duygu dediğimiz şeyde dış dünyadaki etkilere (olay,kişi,nesne) iç dünyanızda verdiğiniz tepkimelerin bütünüdür. Duygular gerek iş yaşamında gerekse özel yaşamda alınacak kararlardan, tercihlerimize , insan ilişkilerine kadar her durumu etkiler. Bu etki yalnız bizi değil, çevremizi de içine alacak bir etkidir.. Örnek verecek olursak; yapmanız gereken önemli bir sunumu yetiştiremediğiniz taktirde, farkında olmadan aynı anda birçok duygu yaşar ve bunlar ile baş etmeye çalışırsınız. Baş etmeye çalıştığınız bu birçok duyguyu iyi yönetmeyi başaramamanız zincirleme olarak kararlarınızı, motivasyonunuzu, çevrenizi de olumsuz yönde etkileyecektir. Duygusal Zeka’da bu ve benzeri durumların üstesinden gelebilmeniz ve ardından gelecek başarının odak noktasını oluşturuyor. Üzerine fazlasıyla çalışmalar yapılmış ve beraberinde önemli analizleri doğuran, bilime mâl olmuş önemli bir konudur duygusal zeka.

2 Duygusal Zekanın Sınıflandırılması

Çalışmalar sonucu iki farklı modeli doğuran duygusal zekanın birinci ve en önemlisi Goleman ile birlikte anılan ve daha yaygın, bilindik olan ‘’Karma Model’’, diğeri ise Salovery ve Mayer tarafından ele alınan ve duygusal zekayı yetenek bazlı değerlendiren ‘’Yetenek Tabanlı Model’’dir. Daniel Goleman’ın çalışmaları, performans farkını EQ’nun yarattığını ortaya koymaktadır.

Goleman’a göre ”Daha akıllı olanlar değil, kendi duygularını tanıyan ve idare edebilen, başkalarının duygularını iyi okuyabilen, onlara doğru şekilde yaklaşabilen insanlar iş yaşamında ve kişisel yaşamında daha başarılı oluyor.”

3 Duygusal Zekanın 5 Prensibi Nedir?

Karma Model’in kurucusu Daniel Doleman’a göre Duygusal Zeka’nın 5 ana prensibi vardır. Bunlar;

Öz Farkındalık	Kişinin kendini, duygularını ve eylemlerini iyi bilmesi ve bunun hem kendini hem de çevresini nasıl etkileyeceğinin farkındalığına sahip olmasıdır.
Duyguları Yönetebilmek	Kişinin yaşadığı durumlara paralel şekilde duygularına yön vermesidir.. Güç durumlara karşı duygularını basit bir şekilde kontrol edebilirler.
Motivasyon-Kendini Harekete Geçirebilmek	Kişinin hedefine doğru giden yolda başarıya ulaşması için gereken enerji ve tutumu olumlu bir şekilde yönetmesidir. Sağlanan motivasyon ile başarıya ulaşmak daha da kolaylaşacaktır.
Empati	Kişinin kendini karşısındaki bireyin yerine koymak, duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmasıdır.Sağladıkları taktirde daha başarılı bir yol çizebilirler.
Sosyal Beceriler	Dört prensibin oluşması sonucu elde ettiğimiz yetkinlikler de sosyal becerileri oluşturur.

4 Duygusal Zekası Yüksek İnsanların Özellikleri

Duygusal Zeka’sı yüksek bireyler ‘’ neden’’ sorusu ile fazla haşır neşirdirler. Buradan yola çıkarak sorgularlar ve olumsuz duygularını fark ederek bunların olumluya evrilmesini sağlarlar.

Bir karar almadan önce sonucunu düşünürler, sağlayacağı artı ve eksilerden yola çıkarak alacakları kararın neden olacağı zor durumları minimuma indirirler.

Eleştirileri ‘’ eksik olduğum noktalar neler’’ noktasında dikkate alırlar ve bunları artılara dönüştürmek için üzerinde düşünürler.

5 Duygusal Zeka Nasıl Gelişir?

Kararlarımızı alırken duygularımız, içgüdülerimiz, motivasyonumuz önemli etkenlerdir. Duygusal zekanın etkisini fark edebilmemiz için önce bireysel farkındalığımızı bilmemiz ve geliştirmemiz gerekiyor. Bunu da;

Bir duygu oluşurken o duyguyu fark edebilme ve değerlendirme yeteneğinizi,
Duyguları dengeli ve doğru şekilde yönetip denetleme becerinizi,
Sizi motive edecek kaynağınızı bularak, harekete geçme becerinizi,
Başkalarının duygularını anlayabilmenizi,
Etkili ilişkiler kurabilme ve sürdürebilme becerilerinizi,

geliştirerek sağlayabilirsiniz.

Kitap önerisi;

HRB’s 10 Must Reads için tıklayınız.
The Heart Of a Leader için tıklayınız.

Diğer yazımı okumak için aşağıdaki butona tıklayabilirsiniz.

Belkide Başarı Bakış Açını Değiştirmende Saklı

Nesrin AKDENİZ