ERTELEME ALIŞKANLIĞI NEDİR?

Erteleme alışkanlığı, kişinin yapması gereken işleri zamanında yapmaktan kaçınması ve bunun yerine daha az öncelikli veya önemli şeylerle ilgilenmesidir. Bu davranış, genellikle motivasyon eksikliği, mükemmeliyetçilik, etkili zaman yönetimi yapamama ve plansızlık gibi faktörlerden kaynaklanabilir. Çocukluk döneminde edinilen alışkanlıkların da erteleme davranışını etkilediği belirtilmektedir. Erteleme alışkanlığı, kişinin sorumluluklarını ertelemesi ve ileride daha fazla sıkışmasına neden olabilir, bu da görevlerini tamamlamayı zorlaştırabilir. Bu alışkanlık, zaman içinde kronikleşebilir ve motivasyon eksikliği gibi duygusal nedenlerle de ilişkilendirilebilir.

Erteleme Alışkanlığının Nedenleri Nelerdir?

Erteleme alışkanlığının temel nedenleri şunlardır:

Motivasyon eksikliği: Kişinin yapması gereken işler konusunda kendisini yetersiz hissetmesi ve bu nedenle işleri ertelemesi.

Mükemmeliyetçilik: Daha iyiye ulaşma arzusu ve başarısız olma kaygısı, erteleme davranışına yol açabilir.

Zaman yönetimi sorunları ve plansızlık: Etkili zaman yönetimi yapamamak ve plansızlık, erteleme davranışının görüldüğü durumlardandır.

Çocukluk dönemi alışkanlıkları: Kişinin yetiştirilme tarzı ve çocukluktan edinilen alışkanlıklar, erteleme davranışını etkileyebilir. Koşulsuz sevgi ve ilgi görmeyen, eleştirilen ve mükemmel olması beklenen çocuklarda erteleme davranışı görülebilir.

Duygusal nedenler: Kişinin hayatında yaşadığı stres ve kaygı gibi duygusal nedenler, erteleme davranışının altında yatabilir.

Başarısızlık korkusu: Kişinin başarısız olma korkusu, işleri ertelemesine neden olabilir.

Düşük özsaygı: Kişinin kendisine güvenmemesi ve yetersiz hissetmesi, erteleme davranışını tetikleyebilir.

Dikkat dağıtıcı unsurlar: Çevredeki uyaranlar ve dikkat dağıtıcı faktörler, işlerin ertelenmesine yol açabilir.

Erteleme Alışkanlığının Etkileri Nelerdir?

Erteleme alışkanlığının etkileri şunlardır:

İş ve Akademik Performansın Düşmesi: İşlerin sürekli ertelenmesi, iş performansının düşmesine ve akademik başarının olumsuz etkilenmesine neden olabilir.

Stres ve Kaygı: İşlerin son dakikada yetiştirilmeye çalışılması, zaman baskısı ve stres yaratabilir.

Sosyal İlişkilerde Sorunlar: Erteleme alışkanlığı, sosyal ilişkileri etkileyebilir ve kişinin iş-özel yaşam dengesini bozabilir.

Düşük Özgüven ve Özsaygı Sorunları: İşlerin ertelenmesi, kişinin kendine olan güvenini azaltabilir ve düşük özgüven sorunlarına yol açabilir.

Verimsizlik ve Kalite Kaybı: İşlerin son dakikaya bırakılması, verimliliği düşürebilir ve iş kalitesini etkileyebilir.

Zaman Yönetimi Sorunları: Erteleme alışkanlığı, zamanın etkin bir şekilde kullanılamamasına ve görevlerin son dakikada yetiştirilmeye çalışılmasına neden olabilir.

Duygusal Sorunlar ve Düşük Benlik Saygısı: Kronik erteleme genellikle çözülmemiş duygusal sorunlarla ilişkilidir ve düşük benlik saygısına yol açabilir.

Çözüm Odaklılık ve Hedeflere Ulaşmada Zorluk: Erteleme alışkanlığı, kişinin çözüm odaklı olmasını zorlaştırabilir ve hedeflere ulaşmada engel olabilir.

Erteleme Alışkanlığının Tedavi Yolları Nedir?

Erteleme alışkanlığının tedavi yolları şunlardır:

Zaman Yönetimi Becerilerinin Geliştirilmesi: İyi bir zaman yönetimi, işleri planlı bir şekilde yapmayı ve görevleri zamanında tamamlamayı sağlar. Zaman yönetimi becerilerinin geliştirilmesi, erteleme alışkanlığının azaltılmasına yardımcı olabilir.

Öncelik Belirleme ve Planlama: Yapılması gereken işlerin öncelik sırasına göre belirlenmesi ve planlanması, işlerin zamanında ve düzenli bir şekilde yapılmasını sağlayabilir.

Motivasyonu Artırıcı Stratejiler: Kendi kendine motivasyonu artırmak için hedefler belirlemek, başarıları kutlamak ve işlerin tamamlanmasından sonra ödüllendirme gibi stratejiler kullanılabilir.

Profesyonel Destek Almak: Eğer erteleme alışkanlığı çok yoğun ve yaşamı olumsuz etkiliyorsa, bir psikologdan veya uzmandan profesyonel destek almak faydalı olabilir.

Kararlılık ve Düzenli Çaba: Erteleme alışkanlığıyla başa çıkmak sabır, kararlılık ve düzenli çaba gerektirir. Kendine güvenmek ve belirlenen stratejileri uygulamak önemlidir.

Dikkat Dağıtıcı Unsurlarla Başa Çıkmak: Televizyon, telefon ve diğer dikkat dağıtıcı unsurları iş yaparken kapatmak, odaklanmayı artırabilir ve işlerin ertelenmesini engelleyebilir.

Erteleme alışkanlığının tedavi edilmesi, kişinin yaşam kalitesini artırabilir, stresi azaltabilir ve iş-akademik performansını olumlu yönde etkileyebilir.

Erteleme Alışkanlığı Nasıl Bırakılır?

Erteleme alışkanlığından kurtulmanın birkaç önemli yolu vardır:

Şimdi harekete geçin: Ertelenen işi parçalara böl ve her gün en az bir parçasını yap. Başlamak başarmanın yarısıdır. Uzaya giden araçlar kalkış anında yakıtlarının yarısını kullanır, geriye kalan yakıt 2-3 yıl boyunca yeter. Ertelenen her iş için bu mantığı uygula.

Kendinizi aldatmayın: Ertelenen her şey arka planda varlığını rahatsız edici şekilde sürdürür ve enerjinizi emer. Cep telefonundaki açık uygulamalar şarjı bitirdiği gibi, ertelenen işler de insanın enerjisini bitirir.

Aşamalı düşünün: Bir adımı tamamladıktan sonra hangi adıma geçeceğinizin kararını verin. Potansiyelinizin farkına varın, yapabileceklerinizi ve yapamayacaklarınızı bilin. Otomatik olumsuz düşüncelerin yerine alternatif düşünceler koyun.

Mükemmeliyetçilik, tahammülsüzlük, görevden hoşlanmama, sorumluluk duygusu geliştirme, değerlendirilme kaygısı, özgüven eksikliği gibi ertelemeye yol açan faktörleri çözün:  Zaman kontrolü üzerinde çalışın, kısa hedefler belirleyip onları gerçekçi zamanlara yayın.

Araştırın, istekli olun ve gerektiğinde yardım isteyin: Erteleme döngüsünü kırmak için yeni bir alışkanlık geliştirin. Ertelenen işin %1’ini her gün yapın, süreç içinde işin tamamı bitecektir.

Özetle, erteleme alışkanlığından kurtulmak için şimdi harekete geçmek, kendinizi aldatmamak, aşamalı düşünmek, altında yatan faktörleri çözmek ve yeni alışkanlıklar geliştirmek önemlidir. Başlamak zordur ama başladıktan sonra işler kolaylaşır.