Pareto Analizi (80/20 Kuralı) Nedir? Nasıl Uygulanır?

Pareto Analizi, önemli genel etki üreten sınırlı sayıda görevin seçimi için kullanılan karar vermede istatistiksel bir tekniktir. Pareto İlkesi (80/20 Kuralı), sonuçların %80’inin nedenlerin %20’si tarafından belirlendiğini belirtir. Bu nedenle, tüm kusurların %80’ine neden olan kusur türlerinin %20’sini bulmaya çalışmalısınız. 

Günlük Hayatta Pareto Analizi Örnekleri

• Vaktimizin %80’ini tanıdıklarımızın %20’siyle geçiriyoruz.
• Yanlış alarmların %80’ine, olası nedenlerin %20’si yol açıyor.
• Görüştüğünüz kişilerin %80’i, rehberinizin sadece %20’sini oluşturur.
• Kişisel hataların %20’sini azaltmak, performansın %80 artmasına sebep olacaktır.
• Çabaların %80’inden sonuçların %20’si elde edilir.

Farklı Sektörlerde Pareto Analizi Örnekleri

|İş – İşin %80’i çalışanların %20’si tarafından yürütülür.

|Sağlık – Yaralanmaların ve kazaların yaklaşık %80’i olası tehlikelerin %20’sinden kaynaklanmaktadır.

|Satışlar – Bir şirketin kazançlarının %80’i, müşterilerin %20’si tarafından sağlanır.

|Yazılım Verimliliği – Hataların %80’i, hataların %20’sinden kaynaklanır. En yüksek sıklığa sahip hataların %20’sinin düzeltilmesi, müşteri sorunlarının yaklaşık %80’ini çözmelidir. Microsoft eski CEO’sunun belirttiği gibi, 80-20 kuralı sadece özellikler için değil aynı zamanda yazılım hataları için de geçerlidir.

|Müşteri Memnuniyeti – Müşteri şikayetlerinin %80’i ürün veya hizmetin %20’sinden doğmaktadır.

1. Öncelikli olarak, problem üzerinde en çok etkisi olan faktörü göz önüne getirir.
2. Problemleri listelemek ve karşılaştırma yapabilmek adına önemli bir gereç niteliği taşır.
3. Problem üzerinde etkisi en fazla olan faktörün belirlenmesini sağlar.
4. Bilgiyi grafik biçiminde sunarak görselleştirmeye yardımcı olur. Böylelikle anlaşılması ve kullanması kolaydır.
5. Özellikle yönetim sunumlarında harika bir iletişim aracıdır ve en önemli konulara hızla dikkat çekmek için kullanılabilir.
6. Yapılacak olan bir takım çalışmasında ise izlenecek ortak yolu belirlemede yardımcı olur.
7. Üretim içerisinde verimlilik artması konusunda ve isabetli kararlar alınmasında yardımcı olur. (Örneğin, maliyet bakımından önemli olan parçaların belirlenerek daha çok kontrole tabi tutulması.)

Pareto Analizi Uygulama Adımları

• Üzerinde çalışılacak problemler net olarak belirlenir.
• Belirlenen problemlerle ilgili veriler alınır.
• Alınan veriler bir tabloya dökülür.
• Alınan verilerin toplamı elde edilir.
• Verilerin toplamını %80’e denk gelen kısımları işaretlenir. Yani bu aşamada kümülatif dağılım hesaplanmış olur.
• Elde edilen sonuçlara göre sorunun %20’si sorun sayısının %80’inin kaynağı olduğu görülür.
• En son aşamada ise etkin bir sonuç için grafik çizilir.

Pareto Analizi, bir duruma en çok katkıda bulunan nedenleri aramanın bir yoludur. Verileriniz üzerinde grafiksel analiz yapmak için bir Pareto grafiği kullanmak , sürecinizin en büyük etkenlerini belirlemenize ve eylemlerinize uygun şekilde öncelik vermenize yardımcı olabilir.

Bu yöntemi hemen hemen hayatın her alanında uygulayabilirsiniz. Örneğin, aylık kredi kartı ekstrenizi, yıllık harcamalarınızı bile bu prensibe göre incelediğinizde gelirinizin çok büyük bir kısmının sadece birkaç harcama kalemine gittiğini göreceksiniz.  Dolayısıyla bir tasarruf yapmak istediğinizde bu birkaç kalemi hedef alarak neler yapabileceğinizi düşünmeli zaman ve emeğinizi bunlara yoğunlaştırmalısınız.

Excel’de pareto grafiği oluşturmak için bu linkten yararlanabilirsiniz.

Diğer yazılarımı okumak için alttaki butona tıklayabilirsiniz.