Sosyal Fobi Nedir?

İçindekiler

Sosyal Fobi Nedir?

Sosyal fobi, psikiyatride kaygı bozuklukları içinde yer alan bir rahatsızlık olarak tanımlanır. Sosyal anksiyete olarak da adlandırılan sosyal fobi, kişinin karşısındaki insanlar tarafından eleştirilmekten, göz önünde olmaktan kaynaklanan yoğun kaygı ve korkuları içerir. Bu durum, günlük hayatta aktiviteler öncesinde aşırı gerginlik, eleştirilme korkusu, utanma hissi gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Sosyal fobi, toplumsal durumlarda ortaya çıkan kaygı bozukluğudur ve bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Sosyal fobi belirtileri arasında baş dönmesi, kalp atışında hızlanma, kas gerginliği, mide bulantısı, nefes almakta güçlük, terleme, titreme, zihinsel boşluk hissi ve yüz kızarması gibi fiziksel belirtiler bulunmaktadır.

Sosyal fobi genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde başlar ve bilişsel-davranışçı psikoterapi tedavisi ile yönetilebilir. Kalıtsal faktörlerin yanı sıra beyindeki kimyasal ve elektriksel bozukluklar da sosyal fobiye katkıda bulunabilir.

Sosyal Fobi Nedenleri Nelerdir?

Sosyal fobi, biyolojik, çevresel ve psikolojik etkenlerin karmaşık etkileşiminden kaynaklanan bir psikolojik sorundur. Sosyal fobiye neden olan etkenler arasında genellikle topluluk içinde yaşanan olumsuz deneyimler öne çıkar. Özellikle çocukluk döneminde aşırı korumacı veya baskın bir aile ortamında büyüyen bireylerde sosyal fobi riski artabilir.

Ayrıca, aile içinde hata yapma lüksünün olmaması, söz hakkının kısıtlanması gibi durumlar da sosyal fobi gelişimine katkıda bulunabilir. Sosyal fobi, bireyin günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir ve tedavi edilmesi yaşam kalitesini artırabilir.

Sosyal Fobi Belirtileri Nelerdir?

Sosyal fobi belirtileri arasında fiziksel ve davranışsal belirtiler bulunmaktadır. Fiziksel belirtiler şunlardır: çarpıntı, nefes darlığı, ağız kuruluğu, terleme, titreme, sindirim sisteminde sorunlar (ishal ve kabızlık gibi), kaslarda gerginlik.

Davranışsal belirtiler şunlardır: kalabalık ortamdan uzaklaşma, normal biri gibi davranmak için yoğun çaba harcamak, hissedilen kaygı ve korkunun dışarıdaki kişiler tarafından fark edilmemesi için uğraşmak, insanlarla göz teması kurmaktan ve konuşmaktan kaçınmak, hata yapmaktan korkulduğu için kalabalık ortamda hareketsiz kalmak ya da iletişimi kesmek şeklinde özetlenebilir.

Sosyal Fobi Türleri Nelerdir?

Sosyal fobi, farklı türlerde ortaya çıkabilen bir kaygı bozukluğudur. Sosyal fobi türleri genellikle sosyal anksiyete bozukluğu olarak da adlandırılır ve bireyin günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir. Sosyal fobi türleri arasında genel olarak iki ana kategori bulunmaktadır:

  • Genel Sosyal Fobi: Genel sosyal fobi, bireyin genel sosyal etkileşimlerde, topluluk içinde veya sosyal durumlarda yoğun kaygı ve korku yaşamasıyla karakterizedir. Bu tür sosyal fobi, günlük yaşamın çeşitli alanlarında karşılaşılan sosyal etkileşimlerde ortaya çıkabilir ve bireyin sosyal ilişkilerini olumsuz etkileyebilir.
  • Performans Sosyal Fobi: Performans sosyal fobi ise genellikle performans gerektiren durumlarda, örneğin topluluk önünde konuşma yaparken veya performans sergilerken hissedilen yoğun korku ve kaygıya odaklanır. Bu tür sosyal fobi, bireyin belirli performans beklentileri karşısında aşırı stres ve kaygı yaşamasıyla kendini gösterir.

Farklı sosyal fobi türleri, bireyin yaşadığı kaygı ve korkunun odaklandığı durumlara ve etkileşimlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genel sosyal fobi, günlük sosyal etkileşimlerde genel bir kaygıya neden olurken, performans sosyal fobi daha belirli performans gerektiren durumlarla ilişkilidir ve bu durumlarda yoğun kaygı ve korku yaşanmasına yol açabilir.

Sosyal Fobinin Tedavisi Var Mıdır?

Sosyal fobi tedavi edilebilir bir durumdur. Sosyal fobi tedavisinde kullanılan yöntemler arasında psikoterapi ve ilaç tedavisi bulunmaktadır. Psikoterapi, özellikle bilişsel davranışçı terapi ve EMDR terapisi sosyal fobinin tedavisinde sıkça kullanılan yöntemler arasındadır. Ayrıca, ilaç tedavisi de sosyal fobiye yönelik kullanılan bir tedavi seçeneğidir. Bu tedaviler sayesinde sosyal fobi belirtileri kontrol altına alınabilir ve bireylerin yaşam kalitesi artırılabilir.

Sosyal fobi tedavisinde kullanılan ilaçlar arasında genellikle antidepresanlar tercih edilmektedir. Özellikle selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) sosyal fobi tedavisinde sıkça kullanılan ilaçlardan biridir. Bu ilaçlar genellikle tedaviye olumlu katkı sağlayabilir, ancak her hastada aynı şekilde etkili olmayabilir.

Psikoterapi ile birlikte antidepresan ilaçların kullanımı çoğu hastada tedaviyi pozitif yönde etkileyebilir. Ancak, psikoterapi olmadan tek başına ilaç kullanımının uzun vadede yararlı olmadığı belirtilmektedir. Araştırmalar, çoğu hastada tek başına ilaç kullanımının kısa vadede dahi olumlu bir etkiye sahip olmadığını göstermektedir.

Sosyal Fobi Tedavisinde İlaç Tedavisi Hangi Durumlarda Kullanılır?

Sosyal fobi tedavisinde ilaç tedavisi genellikle belirtilerin şiddetli olduğu durumlarda veya psikoterapiye yanıt veremeyen vakalarda kullanılır. İlaç tedavisi, sosyal fobi belirtilerini kontrol altına almak ve bireyin günlük yaşamını etkileyen kaygı düzeyini azaltmak amacıyla tercih edilir. Özellikle antidepresanlar, SSRI’lar ve SNRI’lar gibi ilaçlar sosyal fobi tedavisinde sıkça kullanılan seçenekler arasındadır. Bu ilaçlar, kaygı düzeyini azaltarak sosyal fobi belirtilerinin hafiflemesine yardımcı olabilir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bültene Abone Ol
en son haberleri, duyuruları, ilanları, etkinlikleri almak için abone ol
İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz