8 MART DÜNYA EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜ

NEDEN 8 MART?

Dünya Kadınlar Günü olarak Birleşmiş Milletler’de bu şekilde tanımlanmış olarak her yıl 8 Mart’ta kutlanan uluslararası bir gün olarak kabul edilse de geçmişe baktığımızda şöylede tanımlayabiliriz; geride bırakılmanın, görünmezlik pelerininden çıkıp sahalarda yerini almanın zaferi olarak adlandırılabilir. Hor görülüp, geri plana atılmamanın mutluluğunu yaşamaktır yakın geçmişte her ne kadar birçok ülkede kabullenilmiş görülse de hala geri planda bırakıldığını görüyoruz kadınlarımızın. Kadınlar gününü ülkemize baktığımızda bir çiçek dağıtma veya hediye alma gibi kapitalist harekete karıştırsalar da normalde tabi ki öyle değil. Ayrıca Dünya Emekçi Kadınlar Günü dememizin sebebi her kadın bir emekçidir.

8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ’NÜN TARİHÇESİ

26-27 Ağustos 1910 tarihinde Danimarka’nın Kopenhag kentinde toplanan 2.enternasyonel’e bağlı Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansında Almanya Sosyal Demokrat Partisi delegeleri Clara Zetkin, Kate Duncker ve arkadaşları bundan böyle her yıl “Kadınlar Günü” düzenlenmesi önerisinde bulunmuşlar ve önerileri kabul edilmiştir. İlk kutlama 1911’de olsa da ilk yıllarda belirli bir gün saptanamamıştır.

1921’de Moskova’da düzenlenen 3. Enternasyonal kongresine bağlı uluslararası Komünist Kadınlar Konferansında o dönem ağırlık kazanan “sınıfa karşı sınıf” politikalarının etkisiyle “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” adı benimsendi. Ancak 1930’lu yıllarda “faşizme karşı birleşik cephe” politikalarına geçiş sürecinde tekrar ilk baştaki “Dünya Kadınlar Günü” adına dönüldü.

“Dünya Kadınlar Günü” olarak 8 Mart gününün belirlenmesinde kaynaklık eden olay konusunda ise muhtelif tartışmalı iddialar mevcuttur.

Birincisi; Rusya’da çarlığın yıkılmasına yol açan 1917 Şubat Devriminin 8 Mart günü yapılan Kadın yürüyüşü ve grevleri ile başlamış olması.

İkincisi; 8 Mart 1908’de ABD’nin New York kentinde 15 bin kadın işçilerin daha kısa çalışma saatleri, dahi iyi bir ücret ve kadınlara oy hakkı talepleriyle düzenlenen yürüyüş.

Üçüncüsü; 40 bin kadın işçinin ABD’nin New York kentinde, bir dokuma fabrikasında yaptığı grev ile başladı. Aslında kadınların tek isteği daha iyi çalışma koşullarıydı ancak bu grev, polislerin fabrikaya kilitlediği kadınların 129’unun çıkan yangında can vermesiyle feci bir şekilde sonuçlandı

Dördüncü ve sonuncu iddia; 25 Mart 1911’de yine ABD’nin New York kentinde gerçekleşmiş olan “Triangle Gömlek Fabrikası Yangını’dır.” Bu yangında ABD’ye yeni göçmüş 123 kadın ve 23 erkek işinin ölümüyle sonuçlanmıştır.

Birleşik Milletlerin resmi web sitesinde ise 8 Mart gününün seçilmesine kaynaklık eden olayın Rusya’da Çarlığa son veren 1917 Şubat Devriminin Gregoryen takvimine göre 8 Mart günü kadınların protesto eylemleri ve grevleri ile başlamış olduğunu göstermektedir.

TÜRKİYE’DE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ

İlk kez 1921 yılında iki komünist kız kardeş Rahime Selimova ve Cemile Nuşirvanova’nın girişimi ile gerçekleştirildi.1921 yılından 1975 yılına kadar 8 Mart kutlamalarına izin verilmesi.1975 yılında “Birleşmiş Milletler Kadın On Yılı” ilan edildi. Türkiye’de bu kapsamda yer aldığı için 1975 yılında “Kadın Yılı Kongresi” yapıldı. 1975 yılından itibaren 1980 yılına kadar 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlandı. 1980 yılındaki darbeden sonra 4 yıl ara verildi. 1984 yılı itibari ile kutlamalara devam edildi.

8 MART’IN BAZI ÜLKELERE GÖRE KUTLANMA ŞEKİLLERİ

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra birçok ülkede 8 Mart kutlamaları daha çok yaygınlaştı. Her ne kadar benzer amaçla yapılıyor olsa da Kadınlar Günü kutlamaları ülkeden ülkeye değişkenlik gösterebiliyor. İşte bazı ülkelerin Kadınlar Günü kutlamaları;

İngiltere: İngiltere kadınları bugünü Londra’da üç gün boyunca gerçekleşen Dünya Kadınlar Günü’nü de içine alan The Women of the World etkinliği ile kutluyor. Bu etkinlikler kapsamında bütün kadınları etkileyen küresel sorunlar; aktivistler, öğretim görevlileri ve göstericiler tarafından ele alınıyor. Buna ek olarak bir araya gelen kadınlar konuşmalar, yürüyüşler, film gösterileri, sergiler ve atölyeler gerçekleştirerek festival tadında bir kutlama gerçekleştiriyorlar. WOW olarak kısaltılan bu etkinlikler, dünyanın çeşitli yerlerindeki kardeş festivalleri de içeriyor.

İtalya: İtalya’daysa durum biraz daha farklı. Ülkede Dünya Kadınlar Günü, La Festa Della Donna olarak anılıyor ve insanlar, Sevgililer Günü’nde kırmızı güllerin verilmesine benzer şekilde, hayatlarındaki kadınlara mimoza çiçekleri hediye ederek kutluyorlar. Mimoza çiçeklerinin seçilme nedeni ise; Mimoza çiçeği hikayesinde hayat dolu renklerine borçlu. Martta çiçek açtığı için Dünya Kadınlar Gününü sembolize eder. Büyük bir ağaç haline gelene kadar fazla emek ve bakım gerektirmediği için, ve en önemlisi aynı kadınlar gibi kırılgan görünümlerinin arkasında güçlü bir karakter barındırdığı için. Bir kadın sadece ailesinden veya sevgilisinden değil dayanışmayı sembolize ettiği için kadın dostlarından da mimoza çiçeği alır. Son olarak her 8 Mart günü mimoza pastası yapılır.

Rusya: 8 Mart, Rusya’da ulusal bir bayram olarak kabul ediliyor. Bu tatil, dünyanın geri kalanında olduğu gibi kadınların eşit haklar, demokrasi ve barış için verdikleri mücadelelerin siyasi bir anısı olarak görülüyor. Ruslar, Kadınlar Günü’nü genellikle ailelerini ziyaret edip onlarla akşam yemeği yiyerek geçiriyorlar. Erkekler de kadınlar da günün anısına annelerine, eşlerine, büyükannelerine, kız kardeşlerine ve kızlarına çiçekler, çikolatalar ve benzeri hediyeler veriyorlar. Ülkede 8 Mart’ta en yaygın hediye olan çiçeklerin en popüler olanları mimozalar

Arjantin: Dünya Kadınlar Günü, Arjantin’de 20’nci yüzyılın başlarından beri kutlanıyor. Rusya ve İtalya’da olduğu gibi bu ülkede de kadınlara çiçek ve benzer hediyeler veriliyor. Diğer yandan Arjantin’de özellikle son beş yılda Dünya Kadınlar Günü kapsamında toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın cinayetlerine son verilmesi ve üreme hakları için protestolar düzenleniyor.

Çin: 7 Mart’ta Kız Günü’nü kutlayan Çin, 1949’dan beri de Dünya Kadınlar Günü’nü kutluyor. Çin hükümeti, işverenlerden kadın çalışanlarına 8 Mart’ta yarım gün izin vermelerini istiyor. Bu istek zorunlu olmasa da ülkedeki pek çok şirket bu geleneği devam ettiriyor. Buna ek olarak pek çok ülkede olduğu gibi Çin’de de Kadınlar Günü’nde erkekler, hayatlarındaki kadınlara olan sevgilerini onlara özel hediyeler, kartlar ve çiçeklerle sürpriz yaparak gösteriyorlar. Kadınlar Günü kutlamalarının temel amacı kadına olan sevgi ve saygıyı göstermek iken, ülke genelinde kadınları ilgilendiren söyleşiler, önemli toplantılar ve ödül törenleri de düzenleniyor.