İçindekiler
TÜRKİYE’NİN BAŞARI ÖYKÜSÜ DEVRİM ARABALARI
Türkiye’nin ilk yerli otomobil markasıdır. Devrim otomobilini üretmek amacıyla 1961 yılında kurulan Devrim Arabaları A.Ş. ilk yerli arabayı 1961 yılında üretmiştir.
Devrim Arabalarının Tarihi
15 Mayıs 1961 yılında Ankara’da Otomotiv Endüstri Kongresi düzenlenmiş ve dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel şu sözleriyle “ tarımı yenileyeceğiz ama sadece tarım ile ilerleyemeyiz sanayi sektöründe de ilerlememiz gerekiyor sanayi sektörümüz yok mu? Evet var ama o kadar dağınıklar ki hepsi bir yönde çalışacak şekilde düzenlenmeli modern bir ülke kendi ulaşım araçlarını kendisi üretmelidir. Günümüze baktığımızda ulaşım araçları ekonomide büyük yer tutmaktadır. Türkiye de kendi aracını kendi üretmelidir.” Sözleriyle bu projenin başlangıcını yapmıştır.
Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in emriyle çeşitli firmalarda çalışan 24 mühendise sadece Türkiye de tasarlanmış ve üretilmiş bir otomobil yapmalarını söyledi.
Çalışmalar Eskişehir de bir atölyede gerçekleşti ODTÜ ve İTÜ gibi üniversitelerin mühendislik fakülteleriyle iş birliği yapılan bu proje hayaldi gerçek oldu ve bu hayali gerçekleştirmek için 24 mühendis ve diğer çalışanlar ailelerinden uzak kaldılar, duvara bir takvim astılar ve 29 Ekim’e kaç gün kaldığını belirten bir takvimdi bu, zaman kavramını 130 günle sınırlayıp hayallerini gerçekleştirdiler.
Bu 130 günde ilk yerli otomobilimiz Devrim arabalarını ürettiler zorluklarla baş ettiler, umutsuzluğa kapıldıkları anda sonucu ve inançlarını inada çevirerek umutsuzluktan uzaklaştılar ve geceyi güne katarak 130 günde başardılar 29 Ekim 1961 tarihine yetiştirdiler.
Devrim Türk mühendislerinin en zor şartlarda diğer ülkelerin teknolojisinin Türkiye’den gelişmiş olmasına rağmen, imkansızlıklara rağmen çalışanların gerektiğinde yemek yemeyi sonuca heyecanlarından unuttuğu bir tutkuyla, ailelerinden uzak kalma pahasına tamamen Devrim Arabasına odaklandıkları bir 130 gün.
Devrim Arabaları 1300 CC’lik bir motoru bulunan dönemin koşullarına göre oldukça modern özelliklere sahipti.
Üretim sırasında yaşanan teknik ve mali sorunlar sebebiyle sadece dört adet prototif üretilebilmiştir.
Yapılamaz deneni yaptılar vagon üretilen atölyelerde Türkiye’nin ilk yerli otomobilini üretmişlerdi.
Devrim Neden Üretime Devam Etmedi?
Son gün gelip çatmıştı artık 28 ekim günü her şey tamamdı bir tek şey hariç siyah devrim arabasının boyası onu da 28 ekim gecesi tren vagonunda sıçrama ihtimali olmasın diye benzinini boşaltarak sadece birkaç manevra atacak kadar benzin koyarak gece boyunca tamamlamışlardı.
29 ekim sabahı Ankara’ya inmişler ve bütün Türkiye merakla Devrim Arabalarını ekliyordu. İşte 29 ekim sabahı devrim ilk ve son yolcuğu için ülkeye görücüye çıkıyordu.
Arabalarda sadece birkaç litre benzin vardı Ankara sıhhiye de mobil benzin istasyonundan benzin alıp Meclise doğru devam edilmesi planlanıyordu. Tabi ki arabayı getirenlerin benzin almadan haberi yoktu. Meclise gelindiğinde bu durum fark edilince acele bir şekilde benzin konuluyordu fakat bir araca konulurken bir arabanın doldurulması bitip diğer arabanın benzini konulacağı sırada Cemal Paşa Meclisin önüne gelmiş ve Anıtkabir’e gitmek üzere birkaç litre benzini olan Devrim arabasına binmişti. Sadece 100 metre gittikten sonra araç öksürerek durdu.
Cemal paşa “ne oluyor?” diye sordu. Direksiyondaki mühendis benzinin bittiğini söyledi. Cemal paşa başka bir devrim arabasıyla Anıtkabir’e doğru devam etti ve araçtan inerken “ batı kafasıyla otomobil yaptınız ama doğu kafasıyla benzin ikmalini unuttunuz” dedi. Ve o günden sonra bir daha üretime konulmadı.
Çünkü ilk yola çıkan araba yolda kaldı ve ertesi gün haber manşetleri sözleşmiş gibi hepsi aynıydı “100 metre gidip bozuldu.” O dönemde bir çok insanın söylediği sözlerde de görüldüğü gibi ülkenin kendi vatandaşının, cumhurbaşkanının sırf benzin bitti diye arabaya ölüm fermanı imzalatması gibi. Çünkü Türkiye de hiçbir başarı cezasız kalmaz.
Devrim arabalarının adı neden Devrim? Çünkü sanayimizde bir devrim yolu açacağı inancı ile otomobile “Devrim” adı verilmiştir.
Yapılan Devrim Arabalarının Modelleri Ve Özellikleri
- Gecekondu Modeli: 56 beygir gücünde motora sahip olan gecekondu, malzeme, altyapı ve teknik imkansızlıklara rağmen insanüstü bir çaba ile beklenmedik bir zamanda ortaya çıkabilme yetisine sahip olduğundan ve bu ilk otomobilin tamamlanması gereken eksiklikleri olması sebebiyle “gecekondu” adını alıyor.
- Mavi Boncuk Modeli: Gecekondu ile aynı beygir gücüne sahip otomobilin rengi açık mavi renge sahip olduğundan “mavi boncuk” adını alıyor.
- Siyah Devrim Arabası Modeli: Motor ve şanzıman işlerinde Ankara Motor Fabrikasının yardımcı olduğu 60 beygir gücünde motora sahip bu Devrim Otomobili resmiyet yansıması olduğu için makam aracı olarak kullanılması düşünülmüştür.
- Bej Devrim Arabası Modeli: 65 beygir gücüne sahip motoru Ankara Motor Fabrikası tarafından takılan diğer kısımları Eskişehir fabrikasınca tamamlanan Devrim Arabası Modelidir. Dört yerli araçtan geriye kalan tek örnektir.2018 yılından beri TÜRASAŞ Devrim Arabaları Müzesinde sergilenmektedir. Eskişehir’e gelen yerli yabancı turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği “Devrim” yapılışı kadar hala çalışır durumda olmasıyla da dikkat çekmektedir.
Devrim Arabaları Adına Yapılan Film
–Devrim Arabaları
2008 yapımı bu film devrim arabalarının yapılışının baştan sona hikayesini anlatan dikkat çekici bir film. İzlemenizi öneririm.
Devrim Arabaları Adına Yapılan Belgesel
–Devrim
1997 yapımı olan Devrim belgesi o dönem mühendis olan kişilerin anlatımlarıyla izleyip o dönemin hislerini anlatan çok güzel bir belgeseldir.
