Altı Sigma Yöntemi’nin tarihçesini, tanımını yapmadan önce daha iyi anlaşılması için kişisel yaşamdan bir örnekle başlayacağım. Mezun olup iş başvurusu yaptığımızı düşünelim. Başlangıçta 1 Sigma seviyesindeyizdir. Yabancı dil için eğitim alıp geliştirdiğimizde 2 Sigma seviyesine geliriz. Bir bilgisayar programını iyi derecede kullanabiliyoruzdur ve bu bizi 3 Sigma seviyesine götürür. Yaptığımız stajlarla, aldığımız eğitimlerle kendimizi geliştirdiğimiz için mükemmelleşiriz ve 6 Sigma’nın amacını yerine getirmiş oluruz. “Firma benden ne ister?” sorusunu kendimize sorup, firmanın diğer çalışanlarına bakmalıyız ve kendimize hedefler koymalıyız. Bunları yaparken Ürün Veri Yönetimi de önemlidir. Şimdi de bu yöntemin detaylarına ve sanayide ne anlama geldiğine bakacağız.
Sigma (σ), Yunan Alfabesi’nin on sekizinci harfi olup Altı Sigma kavramı da bu sigma harfinden gelmektedir. Sigma, istatistikte bir değişkenlik ölçüsü olan standart sapmayı ifade ederken, iş hayatında kuruluşun süreç ya da süreçlerinin ne kadar değişken olduğunu, ne kadar hata yaptığın veya kayıplarının ne kadar olduğunu ifade etmektedir. [1]
Altı Sigma Metodolojisi ise, değişkenlerin kontrol edilebileceğini öngören bir felsefe olup sıfır hatayı hedefleyen kalite yönetim aracı olarak kullanılmaktadır. Bunu hedeflerken süreçlerde değişkenlere odaklanan, bir başka deyişle hatalara odaklı bir metodoloji olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir anlamda toplam kalite yönetimi şemsiyesi altında iyileştirme amaçlı kullanılan yanlışların saptanması metodudur.[2]
Bu metodoloji, bir operasyonel problemi istatistiksel probleme çevirip, ispatlanmış matematiksel araçları kullanarak sonucu yeniden pratik eylemlere dönüştürebilmektir.[3] Müşteriye odaklanarak süreç yönetimi ve iyileştirmesine önem vererek gerçekleri ve verileri akıllıca kullanarak başarıya ulaşmayı ve bunu sürekli kılmayı sağlayan bir çalışma sistemidir. Kısaca süreçlerin iyileştirilmesidir. Altı Sigma, dünya standartlarında bir performansa ulaşılmasında ve bu düzeyin sürdürülmesinde yol göstericidir[4] Temelde bir yönetim stratejisi olan Altı Sigma, sezgisel karar vermeyi en aza indirmeye çalışarak ‘Bana verilerini göster, sana nasıl karar vermen gerektiğini söyleyeyim’ diyen bir nicel yaklaşım haline gelmektedir. [1]
Bu yöntemi diğer süreç iyileştirme yöntemlerinden ayıran önemli özelliklerinden biri ‘adım adım adım iyileştirme yerine sıçramalı iyileştirme’ gerçekleştirmeyi hedeflemesidir [1]. Altı Sigma’nın tek bir yöntem ya da strateji üzerine kurulu, gelip geçici bir heyecan olmamasıdır. Yöneticilik becerisini ve performansını iyileştirmeyi hedefleyen esnek bir sistem olmasıdır.
İçindekiler
Altı Sigma Yöntemi’nin Faydaları [5]
- Hislerle değil, verilerle karar vermeyi öngörür.
- Çıktıları izlemek yerine girdilere odaklanır. Girdileri kontrol altına alarak çıktılara hükmetmeyi amaçlar.
- Sistematiktir, her adım bir sonrakine ışık tutar.
- Problemleri istatistiksel problemlere çevirir ve çözer. Girdi ve çıktılar, veri tabanlı olarak incelenir ve değerlendirilir.
- İyileştirmeler sürecin başlangıç yeteneğiyle karşılaştırılarak projenin başarısı net bir şekilde ortaya koyulur.
- Net bir kontrol planı ile süreçlerdeki iyileşmelerin sürekliliği sağlanır.
- Sonuçları finansal göstergelerle birleştirir ve finansal etkisi hesaplanarak parasal olarak ifade edilir.
Altı Sigma Yöntemi’nin Hesaplanması
Altı Sigma, süreçteki kusurları hesaplamamıza yarar. Milyondaki kusur sayısına ise süreç sigma düzeyi denir ve sürecin değer kaybettiğini gösterir. Bu süreç incelenerek bu kusura sebebiyet veren eleman bulunabilir.
Hata sayısı ve sigma düzeyi arasında ters orantılı bir ilişki vardır. Sigma düzeyinin yüksek olması sistemdeki hata sayısının oldukça düşük olduğunu göstermektedir. Aynı şekilde düşük olması da hata sayısının yüksek olduğunu gösterir.
Kalite düzeyi vasat olan süreç ve ürünlerin performans değeri ortalama “4 sigma” düzeyindedir. Dünya standartlarındaki performans “6 sigma” veya üzeri olarak kabul edilmektedir.5,6 Dört sigma düzeyindeki süreçlerde hata oranı milyonda 3000 ila 10000 arasında iken; 6 sigma düzeyinde hata oranı milyonda 3,4’tür.[6]
Altı Sigma Yöntemi’nde Roller ve Sorumluluklar [7]
Altı Sigma yaklaşımı, bir organizasyonda uygulanabilmesi için bir ekibe ve takım ruhuna ihtiyaç duyar. Projenin başarısı takımın birbirine vermiş olduğu enerji ve sorumluluk duygusundan geçer. Takım içerisindeki rollerin ve görev tanımlarının iyi tanımlanması yaklaşımın bir parçasıdır. Altı sigma yaklaşımında, çalışan görevlilerin sorumlulukları aldıkları kuşak rengine göre sıralanmış ve tanımlanmıştır. İlk bakışta Uzakdoğu sporlarının yapıldığı bir kulübün organizasyon yapısını andıran bu unvanlar, altı sigmanın uygulandığı organizasyonun yapısı, uygulamanın kapsamı ve projelerin türüne bağlı olarak farklılık gösterebilir. Bazı şirketler genel kabul gören unvanlara sarı, mavi vb. kuşaklar eklerken, bazıları ise birkaç kuşakla yetinmektedir.
Şampiyon
- Şirketin Altı Sigma vizyonunu oluşturmak
- Altı Sigma uygulama yolunu tanımlamak
- Stratejileri uygulamak için eğitim planı geliştirmek
- Etkisi yüksek olacak projeleri belirlemek
- İstatistiksel düşünce sistemini geliştirmek
- Kara kuşakları denetlemek
Uzman Kara Kuşak
- Kara kuşakların eğitimine ve sertifikalandırılmasına yardımcı olmak
- Şampiyonlarla işbirliği kurmak
- Örgütün birçok seviyesindeki personeline eğitim vermek
- Proje tanımlanmasına yardımcı olmak
- Proje çalışmalarında kara kuşakları desteklemek
- Gerekli olduğunda teknik danışmanlık verebilmek üzere proje incelemelerine katılmak
Kara Kuşak
- Proje engellerini belirlemek
- Projenin gerçekleştirilmesinde ekipleri yönlendirmek ve yönetmek
- Liderlere gelişmeleri rapor etmek
- Gerektiğinde şampiyonlardan yardım talep etmek
- Uygulamada kullanılacak en etkin araçları belirlemek
Yeşil Kuşak
- Günlük işlerin yanında, yeşil kuşak fonksiyonlarını yerine getirmek
- Kara kuşakların projelerine katılarak sorumluluklarını yerine getirmek
- Projelerin uygulamasında Altı Sigma metotlarını öğrenmek
- Projelerin tamamlanmasından sonra da altı sigma metot ve araçlarının öğrenimini sürdürmek
Kaynakça
[1] Gürsakal N. Altı Sigma Müşteri Odaklı Yönetim. 2.Baskı, Ankara, Nobel Yayın, 2005.
[3] Baş T. Altı Sigma, e- kitap, ww.kaliteofisi.com Erişim: 15.12.2008.
[4] Six Sigma Basics: Process Improvement, Goals and Measurements. http://www.westgard.com/lesson66.htm#lab Erişim: 22.01.2009.
[5] Atmaca, E. Literatür Araştırması: Altı Sigma Metodolojisi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.14, S.3, s.111-126, 2009.
[6] Coşkun A, Six sigma and laboratory consultation. Clin Chem Lab Med 2007; 45(1): 121- 123.
[7] Harry ve Schroeder, 2000:198-199.
Diğer yazılarımızı görmek için tıklayınız.
