Öğrenilmiş Çaresizlik

Öğrenilmiş Çaresizlik

Öğrenilmiş çaresizlik bir diğer adıyla Learned Helplessness, belli bir durumda sürekli olarak olumsuz tepki alma deneyimi sonucunda ortaya çıkan, başarısızlığı kökten kabullenme durumudur. Başarısızlığı kabul etme öylesine güçlüdür ki bazen başarısızlığın önündeki tüm engeller kalksa da kişi başarısız olacağına inandığından dolayı engelin kalkmış olduğunu fark etmez.  Çeşitli araştırmalar neticesinde öğrenilmiş çaresizliğin depresyon, kişisel gelişim sorunları ve birçok sağlık sorunları ile güçlü bir ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Öğrenilmiş çaresizlik kavramı, ilk kez 1967 yılında hayvanlar üzerinden yapılan deneylerin insanlara da uyarlanabileceğinin psikologlar tarafından keşfedilmesiyle ortaya çıkmış, öğrenilmiş çaresizlik, stres ve depresyon duygularını beraberinde getirmiş ve bazı kişilerde travma sonrası stres bozukluğu da yaşandığı görülmüştür.

Her birey hayatında bazı problemler karşısında çaresiz kalabilir fakat bu gibi durumlarda bahsi geçen olaylardan en az hasar ile çıkmak, olaylar üzerine aklıselim düşünmek yine bireylerin elinde olan bir durumdur. Bazı zamanlarda olaylar içinden çıkılamaz hal de alabilir ama burada önemli olan o olayın daha önceki gibi sonuçlanmayabileceğini de düşünmektir… Ancak öğrenilmiş çaresizliği kabullenmiş, tamamen umutsuzluğa kapılmış olan birey, gerçekten çaresiz olmadığı halde çaresiz hissettiği için sorunların çözüme kavuşması adına hiçbir şey yapmaz ve başarısızlığı çoktan kabul etmiş olur.  Örnek vermek gerekirse birkaç kez bırakma girişimine rağmen sigara içmeye devam etmek, kişinin her zaman sigara içeceğine inanmasına neden olabilir. Çeşitli diyet veya yaşam tarzı değişiklikleri yaptıktan sonra kilo verememek, kişinin bunun asla olmayacağına inanmasına ve denemekten vazgeçmesine neden olabilir.

Öğrenilmiş çaresizlik belirtileri arasında neler var ?

1.Kişide özgüven eksikliği belirtileri görülmeye başlar.

2. Düşünmede ve algılamada zayıflamalar olmaya başlar ve gittikçe daha kötü problemler oluşmaya başlar.

3. Fizyolojik ve psikolojik olarak acıyı kabullenme başlar. Kendine zarar vermiş olsa bile bunu asla hissetmez.

4. Kişi yaşadığı hayattan heves almamaya başlar ve yaşananları reddeder.

5. Kaygı, umutsuzluk, uykusuzluk, kronik mutsuzluk gibi depresif belirtilerden oluşmaktadır. Hedeflerine ‘Ne olursa olsun yapamayacağım’ mantığıyla yaklaştıkları için pasif bir tutumda oldukları düşünülmektedir.

Kendiniz ya da bir yakınınızdaki bireyler bu gibi problemler ile karşı karşıya kalmışsa biran önce tedaviye başlamanız gerektiğini de unutmayın.  Mesela önce kendinizi tanımaya çalışın, yeteneklerinizi keşfedin. Farklı bir alanda yetenekli olabilir ve o alana yönelebilirsiniz.  Bir hedefe konsantre olun. Öncelikle kısa vadeli hedefler koyun kendinize. Hedefe ulaştığınız her adımda kendinizi ödüllendirin. Hataların, engellerin sizi durdurmasına izin vermeyin. Hayata yeni başlangıçlar yapmaktan korkmayın.

Unutmayın… Her şey sizin elinizde… Eğer bir şeyi gerçekten yapmak istiyorsak, yapacağımız her ne olursa olsun ona inanıyor ve güveniyorsak, ” imkansız ” kavramını lügatınızdan çıkarabilirsiniz.

Son olarak, kendinizi çaresiz hissettiğinizde, derin bir nefes alın ve o durumun iyiye doğru yönelebilece hususunda kendinizi inandırın. ” İnanmak başarmanın yarısıdır ” hayatınızın mottosu olsun 😉

Konuyla ilgili Yararlanılan Kaynakça

https://www.blogteb.com/hayati-zindan-eden-ogrenilmis-caresizlik-nedir-nasil-bas-edilir/

https://cemkaya.net/yazilarim/ogrenilmis-caresizlik-136

Home