“Big Data (Büyük Veri) nedir?” Sorusunu cevaplamadan önce verinin tanımına bakmak gerekir. En basit tanımı ile Veri (Data), bilgisayarların işleyebileceği bir forma dönüştürülmüş gerçekler (sayılar, kelimeler, ölçümler, gözlemler, vb.) topluluğudur.
İçindekiler
1 – Büyük Veri Nedir?
Kesin bir tanımı olmayan “big data (büyük veri)” kavramını 2000’li yılların ortalarında bilgi patlaması yaşayan astronomi ve genom bilimi üretmiştir. Günümüzde sıkça adını duymaya başladığımız Big Data (Büyük Veri) kavramı; verinin analiz edilip sınıflandırılmış, anlamlı ve işlenebilir hale dönüştürülmüş halidir.
Davenport, “Büyük Veri” tamlamasında birinci kelimeye odaklananların yanlış yaptığını söylüyor ve ekliyor;
“Büyük veri terimi teknik olarak 100 terabayt ile 1 petabayt arasındaki yelpazeyi kapsar ama sizin için verilerin miktarı değil, onu nasıl analiz ettiğiniz önemlidir.“
Thomas H. Davenport
2 – Büyük Verinin V’lerini Anlamak
Büyük verinin oluşumunda 5 bileşen vardır. Bu bileşenler sırasıyla; variety, velocity, volume, verification ve value ‘dir. Kısaca 5V olarak adlandırılan bu unsurların her biri, büyük verinin ortaya çıkmasında büyük bir öneme sahip.
Volume (Hacim):
Son yıllarda üretilmekte olan verinin miktarı müthiş bir şekilde artmaktadır. Büyük veri ile, yüksek hacmi olan düşük yoğunluklu ve yapılandırılmamış verileri işlemeniz gerekir.
| Bu, Twitter verileri, bir web sayfasındaki tıklama akışları veya mobil uygulama veya sensor etkin donanımlar gibi bilinmeyen değerdeki veriler olabilir.
Velocity (Hız):
Big Data üretimi her geçen gün hızına hız katmakta ve bu veriler saniyede inanılmaz boyutlara ulaşmaktadır. Bir kaynaktan, verinin ne kadar hızlı üretilebileceği ve ne kadar hızlı işlenebileceği, verinin potansiyelini belirler.
| Borsalar ve hava durumu raporları gerçek zamanlı örneklerden bazılarıdır.
| Tek bir Jet motoru, 30 dakikalık uçuş süresinde 10’dan fazla terabayt veri üretebilir. Günde binlerce uçuşla, veri üretimi birçok Petabayta kadar ulaşır.
Variety (Çeşitlilik):
Üretilen verinin yüzde 80’i yapısal değildir ve her yeni teknoloji, farklı formatlarda veri üretmektedir. Telefonlardan, tabletlerden, bütünleşik devrelerden gelen çeşitli veri tipi ile uğraşılması ve birbirlerine dönüşmeleri gerekmektedir.
| Günümüzde analiz uygulamalarında e-posta, fotoğraf, video, izleme cihazı, PDF, ses gibi veriler dikkate alınmaktadır. Yapılandırılmamış bu çeşitlilikteki veriler, depolama, madencilik ve verilerin analizinde bazı hususları ortaya koymaktadır.
Veracity (Doğrulama):
Veri doğruluğu, veri kümelerindeki kesinlik derecesini belirtir.
| Sosyal medya platformları ve web sayfaları gibi birden fazla kaynaktan toplanan belirsiz ham veriler, kesin olarak tespit edilmesi zor olabilecek ciddi veri kalitesi sorunlarına neden olabilir.
Value (Değer):
Belkide en önemli katmanlardan bir tanesi de “Değer” katmanıdır, elde ettiğiniz ve toparladığınız verilerin büyüklüğü önemli değildir. Asıl önemli olan verilerin ne değerde olduğu ve onları ne kadar analiz edebildiğinizdir.
| Toplanan verilerin tümü gerçek ticari değere sahip değildir ve yanlış verilerin kullanımı, analitik uygulamalarının sağladığı öngörüleri zayıflatabilir.
3 – Büyük Veri Kuruluşlar İçin Neden Önemlidir?
Büyük veri analizi, kuruluşların verilerini kullanmalarına ve yeni fırsatları belirlemek için kullanmalarına yardımcı olur. Bu da daha akıllı iş hamlelerine, daha verimli operasyonlara, daha yüksek karlara ve daha mutlu müşterilere yol açar. Büyük veri önemlidir, çünkü kuruluşlar büyük veriyi işleyerek aşağıdaki avantajları elde edebilir:
- Maliyet azaltma
- Ürün veya hizmetlerde iyileştirmeler
- Müşteri davranışını ve pazarları anlama
- Etkili karar verme
- Daha rekabetçi olma
- İşleyişi etkilemeden önce yanlış davranışları tespit etme
4 – Büyük Veri Uygulamaları ve Örnekleri
Büyük veri, çok sayıda sektöre yardımcı olup, onları dönüştürüyor ve sektörleri dikkate değer bir gelişme ile değiştiriyor. Verimliliğimizi artırmak için büyük verileri kullanıyoruz. Büyük veri her endüstri dalını doğrudan etkilemektedir. Aşağıda birçok endüstri dalının, bu güçlü bilgi saldırısından nasıl faydalandığının detayları bulunmaktadır.
1. Fast-Food Endüstrisinde Büyük Veri
Günümüz çağında, fast food tüm dünyada en popüler yemek seçeneğidir. Gençler, zamandan tasarruf etmek için geleneksel yerel yemekler yerine fast food’u tercih ediyor. Birçok şirket bu sektörde liderdir ve zirvede kalmak için büyük veriden yardım alır. Örneğin, günün belirli saatlerinde yemek yiyecek kişi sayısını tahmin ederek talebe göre hazırlık yapabilirler.
2. Bankacılık, Finansal Hizmetler ve Sigortacılık (BFSI) Sektöründe Büyük Veri
BFSI sektörü, daha verimli, müşteri odaklı ve dolayısıyla daha karlı olmak için büyük veri ve analitiği kapsamlı bir şekilde uygular. Finans kurumları, verilere daha kolay erişim için araçlar sağlamanın yanı sıra çakışan ve fazlalık oluşturan sistemleri ortadan kaldırmak için büyük veri analitiğini kullanır.
Sigortacılıkta veriler, sigortacıların daha adil ve daha doğru poliçe primleri belirlemelerine, hileli talepleri belirlemelerine ve pazarlama çabalarını iyileştirmelerine yardımcı olmak için halihazırda kullanılmaktadır. Örneğin, bankacılık ve finans sektörü, siber suçları, kart dolandırıcılığı tespitini, denetim izlerinin arşivlenmesini vb. öngörmek ve önlemek için büyük verileri kullanıyor.
3. Sağlık Hizmetlerinde Büyük Veri
Sağlık hizmetleri, büyük miktarda veri üretmesi gereken başka bir sektördür. Sağlık hizmetlerinde büyük veri, hastalıkları belirleme ve tedavi etme, yaşam kalitesini iyileştirme amacıyla kullanılmaktadır. Örneğin, büyük veri semptomları değerlendirebilir ve birçok hastalığı erken aşamalarda tanımlayabilir.
4. E-Ticarette Büyük Veri
E-ticaret, insanların çevrimiçi olarak para kazanabileceği yasal yollardan biridir. E-ticaret sektöründe temelde küçükten büyüğe işletmeler birbirleriyle rekabet eder. E-ticaret yalnızca çevrimiçi çalışmanın avantajlarından yararlanmakla kalmaz, aynı zamanda iş hedeflerine ulaşmak için birçok zorlukla karşı karşıya kalır. Büyük veri, e-ticaret endüstrisini zaten büyük ölçüde etkiledi ve muhtemelen bunu yapmaya devam edecek gibi görünüyor. Örneğin, E-ticaret sahipleri, en çok görüntülenen ürünleri ve maksimum sayıda görünen sayfaları belirleyebilir.
5. Eğitimde Büyük Veri
Eğitim, herhangi bir ulusun bel kemiğidir. Büyük veri, benzeri görülmemiş sonuçlar üretebilir ve öğrencilere eğitim vermek için yenilikçi veri odaklı yaklaşımlar ortaya çıkarabilir. Örneğin, sorunları belirleyerek ve çocuklara mümkün olan en iyi eğitimi vererek öğrencileri motive eder.
Bugünlerde eğitimin tamamı Covid-19 nedeniyle sınıfta gerçekleşmiyor ve online olarak gerçekleştiriliyor.
6. Havayolu Sektöründe Büyük Veri
Havayolu endüstrisi, dakikada bir operasyonel veriler sağladığı için büyük veriden en iyi şekilde yararlanma imkanına sahiptir. Müşteri hizmetleri, biletleme, hava durumu tahmini, vb. hakkında toplanan bilgilere yardımcı olur. Küçük bir havayolu bile müşteri memnuniyeti için tepki verebilir ve kararlar alabilir ve büyük veriler yardımıyla talepleri karşılayabilir. Örneğin, büyük veri, işletme maliyetleri, yakıt miktarı ve maliyetleri karşılaştırarak uçakların daha akıllıca bakımı için kullanılır.
7. Tarımda Büyük Veri
Araştırmacılar, 2050 yılına kadar dünya nüfusunun 10 milyara ulaşacağını tahmin ediyor. Bu açıkça, gıda tüketiminin bu kadar büyük bir nüfusun ihtiyacını karşılamak için iki katına çıkacağı anlamına geliyor. Tarımda, Büyük veri, firmaların performansını artırmada etkili bir rol oynamaktadır. Amaç, firmanın kaybını en aza indirmek ve ulusların vatandaşları için gerekli gıda tahıllarının üretimini artırmaktır. Örneğin, büyük veri analitiği yardımıyla, önceki yılın iklim koşullarından, toprağın besinlerinden, yağışlardan tahminler çıkarılır. Büyük veri ile alınan bu akıllıca kararlar, maksimum üretim elde edilmesine yardımcı olur ve ekonomik sektörün büyümesine yardımcı olur.
8. Otomotiv Sektöründe Büyük Veri
Otomobil endüstrisi şiddetli rekabetle karşı karşıya olan bir sektördür ve bu rekabetçi dünyada yeniliklerin gelişmesi bir zorunluluktur. Şirketlerin diğerlerine göre rekabet üstünlüğü elde etmek için kendilerini düzenli olarak yükseltmeleri gerekiyor ve büyük veri onlara bu gücü sağlayarak diğerlerinden bir adım önde olmalarını sağlıyor. Örneğin, güvenlik, yakıt verimliliği, pil ömrü ve genel performansı yöneten diğer faktörler gibi temel parametrelerdeki boşlukları anlamak için müşteri segmentlerinde gerçek dünya sürüş deneyimleri, kullanıcı tercihleri ve onarım analizi ile ilgili veriler otomobil üreticileri tarafından kullanılır.
Bu yazıda büyük verinin etkilediği bazı endüstri dallarına değinilmiştir ve bu örnekler çoğaltılabilir. Sonuç olarak, büyük veri uygulamalarının gerçek yaşamdaki önemini anlayabiliriz. Hayatımızın her bölümünde, büyük verinin kullanımı ekstra bir avantaj sağlamaktadır.
5 – Sonuç
Görüldüğü gibi Big Data teknolojileri hızla gelişiyor. Yakın bir gelecekte hem ekonomik hem de toplumsal sorunların çözümde çok önemli bir rol oynayacaktır.
Ancak büyük veri olgusu işletmeler için büyük vaadler içerebildiği kadar yeni kaosların ve problemlerin başlangıcı da olabilecektir. Büyük veriyle ilgili olarak işletmelerin en çok şikayet ettikleri konuların başında büyük verinin karmaşıklığı, hızı ve değişkenliği gelmektedir. Büyük veri toplama, yönetme ve analiz etme birçok işletme için fırsatlar sunma potansiyeline sahip olsa da, herhangi bir yerden gelmekte olan veride değer yaratmak oldukça zordur. Bunun gibi birçok problemle ilgili çalışmalar sürmekte ve ve konu bir uzmanlık dalı haline gelmektedir.
Bonuslar:
- Güncel Big Data haberlerini bu linkten takip edebilirsiniz.
- Ücretsiz olarak indirebileceğiniz Big Data kaynakları için bu linkten yararlanabilirsiniz.
Diğer yazımı okumak için alttaki linke tıklayabilirsiniz.
