geçerli nedenle Fesih ve Haklı Nedenle Fesih

Fesih kavramı;  genellikle son çare olarak düşünülmesi gerekip, taraflar arasındaki iş akdinin sonlandırılması işlemidir. Bu sonlandırma koşullara ve normlara bağlı olarak gerçekleşmektedir.

Geçerli Fesih: Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran yani dolayısıyla iş güvencesi kapsamına giren işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (4857-18.Md.) Aksi takdirde işten çıkarılan işçi işe iade davası açıp kazanabilir. 

Örneğin, çalışan motivasyonunu kaybedip gösterdiği performansı düşürebilir. İşveren ve kendi arasındaki çalışma ilişkisini zedelemektedir. Bu durum karşısında işveren yazılı, kesin ve açık bir şekilde ihbar önelleri ve kıdem tazminatını göz önünde bulundurarak feshi gerçekleştirir.

Haklı Fesih: İş Kanun’ da işverene fesih hakkı veren nedenler üç bölüm halinde sayılmıştır. Bu nedenler “sağlık nedenleri”, “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı haller ve benzerleri”, ve “zorlayıcı nedenler” biçiminde üç grupta düzenlenmiştir. Bu durumda ihbar süresi vb. süreler beklenmemektedir.

1 Geçerli Nedenle Fesih ve Haklı Nedenle Fesih Arasındaki Farklar

  • Geçerli nedenle fesihteki sebepler, haklı nedenle fesihteki sebeplere göre daha hafiftir. Örneğin çalışan iş akdindeki görevlerinden birini yapmamıştır. Başka bir çalışan ise işyerinde alkol kullanıp işyerinin işleyişini bozmuştur.
  • İşverenin haklı feshinde, 4857/26 Md’de belirtilen sürelere göre feshin süresi kesin olarak belirlenmiştir. Geçerli fesihte ise işverenin makul süre içerisinde fesih hakkını kullanacağını belirterek kesin bir süre belirtilmemiştir.
  • Haklı nedenle fesihte derhal fesih vardır. Örneğin cinsel taciz vakalarında bekletilme söz konusu değildir. Kıdem tazminatı vb. söz konusu değildir.

2 Yargıtay Kararları ve Fesih Örnekleri

  • 2 işçi makine bakımı için nöbet usulü çalışmaktadır. Biri çalışır iken diğeri onu gözetmektedir. Çalışan işçi gözetleme konumuna geldiğinde ihtiyaç molasına çıkmak ister. Ancak çalışma sahasında sadece ikisi bulunmaktadır. Bu yüzden ihtiyacını alanda bulunan su giderinde karşılamıştır. İşveren bunun karşısında haklı nedenle fesih yapmak ister. Ancak Yargıtay, işçinin mecbur kaldığını ve işverenin onlara seçenek sunmadığı nedeniyle haklı nedenle feshi geçersiz kılar.
  • Örneğin güvenliğin iş sırasında bir kereye mahsus televizyon izlemesi geçerli sebebe dayanan fesih iken; bunu devamlı hale getirmesi haklı nedenli fesihtir.
  • Yargıtay, alkollü olarak işverene ait yolcu otobüsünü kullanırken kaza yaparak bir kişinin yaralanmasına yol açan işçinin, iş sözleşmesinin işverence feshini haklı bulmuştur. İşçinin davranışı, doğruluk ve bağlılık kurallarına aykırı bulunmuştur.
  • Bir banka çalışanı kendi çıkarını gözeterek, müşterisinin kişisel verilerini rakip bankaya paylaşmıştır. Burada işverenin güvenini kötüye kullanmıştır.
  • Lojistik firmasındaki bir şoför yol ücretlerini fazla göstermiştir. Bu ücretler muhasebe kaydına girildiği için denetimlerde yanlışlık ortaya çıkmış; firma tazminat ödemiştir. Firmanın imajı zedelenmiştir, maddi zarar ortaya çıkmıştır.

Kaynakça

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bültene Abone Ol
en son haberleri, duyuruları, ilanları, etkinlikleri almak için abone ol
İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz