Gig ekonomisi, sürekliliği olmayan iş piyasası demektir. Teknolojinin hızla gelişmesi, insanların özgürce maddi kazanç elde etme isteği ve freelance platformların artmasıyla ortaya çıkan bir kavramdır. “Gig” müzik sektöründen gelen bir terimdir ve kısa süreli iş anlamına gelir. Pandemi sürecinde de bireyler dijital iş fırsatlarına yönelerek kendilerine özgü esnek ve bağımsız bir çalışma alanı yaratmışlardır. Özellikle eğitim sürecinin online ilerlemesi ile birçok eğitmene evden çalışabileceği iş fırsatları doğmuştur. Gig ekonomisine bir diğer örnek ise Uber şoförlerdir. Çünkü bu kişiler istediği kadar, istediği sürede ve özgürlükte çalışma yapabiliyor, kendi yarattığı alanda kazanç elde edebiliyorlar.
Freelance İşlerin Gig Ekonomisine Katkısı
Günümüzde teknolojinin hızla artmasıyla bireyler ofis ortamından uzak, bir işyerine bağlı kalmaksızın uzaktan çalışmanın karşılığı olan freelance işleri tercih etmeye başladılar. Yani günümüzde gig ekonomisine yön veren freelance işgücü sayısı giderek artmaya başladı. Dolayısıyla freelance işlerin gig ekonomisine katkısı büyüktür.
Freelance İşler
Yazarlık,
Editörlük,
Fotoğrafçılık,
Çeviri,
Sosyal medya yönetimi,
Seslendirme,
Sanal asistanlık,
Danışmanlık gibi işlerde yer alarak gig ekonomisine dahil olunabilir.
Freelance Platformlar
bionluk.com (Türkçe)
armut.com (Türkçe)
webly.com (Türkçe)
uzmankirala.com (Türkçe)
fiverr.com (İngilizce)
upwork.com (İngilizce)
toptan.com (İngilizce)
Z Kuşağına Etkisi
Öncelikle 2000 ve sonrası doğan bireylere “Z Kuşağı” diyoruz. 21.yy’nin ilk nesli olan bu kuşak diğer kuşaklara kıyasla daha erken internetle tanıştığı için “internet kuşağı” olarak da adlandırılıyor. Bu kuşak çalışmayı 9-5 nitelendirmeyecek, onlar için asıl olan görevlendirme sistemi olacak. Yani bu jenerasyonun esnek bir ajandaya sahip olma talebi bağımsız çalışmak istemelerinden ileri gelecek. Gig ekonomisinin büyük bir parçası olan bu kuşak çoğunlukla yetkinliklerini sergileyerek proje ya da görev bazlı çalışma yapabileceği freelance işleri tercih edecektir.
İnsan Kaynaklarına Etkisi
Olağanüstü ya da zorlayıcı sebepler göz önünde bulundurulduğunda insan kaynakları departmanı teknolojik alt yapıyı sağlamak adına çalışmalar yapmalıdır. Uzaktan çalışma bazında son yıllarda bu alt yapının önemi her kurumca fark edilmiştir. Aynı şekilde gig ekonomisi açısından düşünüldüğünde bir süre sonunda bireysel çalışan kişi tükenmişlik sendromuna girebileceği gibi belli haklardan yararlanma ihtiyacı da hissedecektir. Bu yüzden sanayi devriminden bu yana değişen çalışma modellerine karşı insan kaynakları uygulamaları da dönüşüm sürecine girmelidir. Örneğin gig ekonomisi çalışanlarının performansını ölçmek adına çalışmalar yapmalı, onlar için görev/rol tanımları belirlemeli ve belli haklardan yararlanmaları için düzenlemeye gitmeleri gerekmektedir.
KAYNAKÇA
Sakarya Üniversitesi Çalışma Ekonomisi Seçme Yazılar- 2/ Doç.Dr Ekrem Erdoğan
https://kolayik.com/blog/gig-ekonomisi-nedir/#:~:text=Gig%20ekonomisi%2C%20serbest%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fmaya%20dayal%C4%B1,hissetme%20iste%C4%9Fi%20%C3%B6n%20plana%20%C3%A7%C4%B1kar.
https://baslangicnoktasi.org/pandemi-ile-birlikte-gig-ekonomisine-daha-cok-kisi-katiliyor/
https://www.yeniisfikirleri.net/gelecegin-calisma-sistemi-gig-economisi-nedir/
https://idenfit.com/blog/gig-ekonomisi-insan-kaynaklari-nasil-hazirlanmali/
Ayşenur Çetin
