İçindekiler
Sosyal Politika Nedir?
Toplumun bağımlı çalışan, ekonomik yönden güçsüz ve özel olarak korunma gereksinimi duyan gurupların korunmalarını öngören politikaları konu alan sosyal bir bilim dalıdır. Temel amacı toplumsal sorunları çözmek ve olumsuz etkilerini en aza indirmek, toplumun tüm kesimlerini kapsama almak, fırsat eşitliği sağlamak ve olası risklere karşı önlemler almaktır. Gelişimi, insanın varoluşuyla paralellik göstermektedir. Her toplumda ve her dönemde içinde bulunulan şartlara göre değişiklik göstermiş varlığını korumuştur. Bunun temel sebebi sosyal bir varlık olan insan temelinde oluşmasıdır. Sosyal politikanın temel konu alanı olan “sosyal sorun” dur.
Peki ya sosyal sorun nedir? Sosyal sorun: Toplumsal ilişkilerin doğal sonucu olarak varlığını gösteren, toplumsal düzen, menfaat ve ahengi tehdit ederek kolektif etki oluşturan sorunların tamamıdır. Sosyal sorun temel inceleme konusunu oluşturur. Sosyal politikayı tanımlamak öznel kavramların konu içerisinde barınması sebebiyle güçlük içerisindedir. Bu güçlük birden çok bakışı getirse de en geniş kapsamıyla ülkemizde sosyal politikanın öncülerinden olan Cahit Talas’ın tanımlaması önemlidir. Cahit Talas’a göre Sosyal Politika: Amacı toplumsal adalet olan, ekonomi biliminin doğal yasalarını düzeltici ve anamalcı toplum düzeni içinde sınıf savaşımlarının nedenlerini gidermeye dönük önlemler siyasalar öngören bir denge, uyum ve barış bilimidir
Sosyal Politikanın Tarihsel Gelişimi
Bu cihandan sosyal politikayı değerlendirirken her ne kadar insanın varoluşuyla ilişkisi değerlendirilse de mihenk taşı olan, dikkatlerin bu konuya evirildiği ve gündem konusu haline geldiği birkaç toplumsal, küresel olay söz konusudur. Gündem haline gelmesindeki en önemli unsur sanayi devrimidir. Üretim olgusunun kitlesel boyut kazandığı bu süreçte, toplumsal yapı değişiklik göstermiş ve işçi sınıfı oluşmuştur. Yeni bir oluşum olan İşçi sınıfının varoluş çabası, vahşi iktisadi ortamın kötü çalışma koşullarıyla çatışmıştır. Bu çatışma günümüzdeki haline kıyasla dar anlamı oluşturmakla beraber, başlarda yalnızca işçi sınıfını incelemiştir. Günümüzde inceleme alanı genişlemiş ve tüm toplumun sorunlarını ele alarak çözüm üretmeyi hedeflemiştir.
İlk gündem konusunun işçi sınıfı olması tesadüf değildir. Keza bu dönemde sanayi devriminin ve dönemin sosyo-politiğinin önemli etkileriyle birlikte toplumun diğer kesimlerine kıyasla en büyük riskle işçi sınıfı karşılaşmıştır. Dönemin üretim ihtiyacını karşılayabilmek adına çocuklar ve kadınlar da iş gücü piyasalarına dahil olmuş ve ikincil iş gücü olarak düşük maliyetli işçiler gözüyle değerlendirilmişlerdir. Dahası işçi sınıfı elverişsiz çalışma koşulları, düşük sefalet ücretleri, güvencesizlik, yoksulluk, işsizlik, yüksek oranlı iş kazaları ve işçi ölümleri gibi birçok sorunla karşı karşıya kalmıştır. Tüm bunların ve daha fazlasının yaşanması, devletleri önlem almaya itmiştir. Bu doğrultuda alınan ilk önlemler ise sosyal politikanın temelini oluşturmakla beraber günümüzdeki gelişimine katkı sunmuştur.
Sosyal Politikanın Önemi
Sosyal politikanın konusunu oluşturan sosyal sorunlar değerlendirilirken unutulmamalıdır ki, sosyal sorunlar çözülmedikçe büyüyen unsurlardır. Sorunların çözümlenmemesi, etki alanının genişlemesine ve nihai toplumsal sorunların cereyan etmesine sebep olacaktır. Toplumsal sorunlar güvenlik, ekonomi ve refah gibi bilumum toplumsal mekanizmaları sekteye uğratarak tehdit edecektir. Toplumsal mekanizmaların doğru çalışmadığı bir ortamda var olabilmek güçleşecek ve çatışmalar baş gösterecektir.
İşte sosyal politika tam bu noktada karşımıza çıkmaktadır. Sosyal sorunlara çözüm arayış mekanizması olan sosyal politika, bir nevi toplumsal bir süreci ifade etmektedir. 1’den fazla insanın barındığı herhangi bir ortamda oluşması pek muhtemel sorunlara çözüm bulmak, yine soruna muhatap insanlar ile mümkün olacaktır. Sorunun kapsamı, sonucu ve etkisi gibi unsurların değerlendirilmesinde soruna muhatap kitlenin doğru analiz edilmesi gerekmektedir. Bu kitlenin beklentilerinin tespiti ve taraflar arası çatışmanın etkilerinin en aza indirgenebileceği seviyeyi değerlendiren sosyal politika, refah ve refah sistemlerinin sağlığını önemli düzeyde etkiler. Böylelikle toplumsal sürecin sağlıklı işlemesini, dezavantajların ortadan kaldırılmasını, var olan veya oluşması muhtemel sorunların önlenmesini sağlamış, insanın var olduğu andan bu yana kendini gösteren bütün yönetim biçimlerinde önem arz etmiştir.
Düşünen bir varlık olan insanın yönetilmesi gerekliliğine bir cevap ve bir delil niteliği taşıyan sosyal politikanın, insan varlığına paralellik gösterdiği söylenebilir. Bütün yönetim algılarının içeriğinde kendisini gösteren sosyal politika aynı zamanda bütün dinlerin de içeriğinde bulunan bir mekanizmadır. Her yönetim anlayışının ve her inanç sisteminin öngördüğü bir politika mekanizması vardır. Bu bağlamda sosyal politikanın insanın varlığından süregelen bir ihtiyaç olduğu söylenebilir. Hatta insanın beslenme, barınma ve giyinme gibi tüm ihtiyaçlarına sosyal politika yönlü bir bakış getirilmesi mümkündür.
Sosyal politikanın öznesi insandır. Tarih öznesi insan olmayan politikaların başarısızlıklarına
birçok kez şahitlik etmiştir. Günümüz toplumlularında ekonomik, sosyal, politik ve birçok alan arkasında gölgelenen yeni sosyal sorunlar söz konusudur. Bahsedilen sorunların çözüm aracı toplumsal refahı, barışı, huzur ve mutluluğu sağlayabilecek etkin ve etkili sosyal politikalardır. Bu bağlamda geliştirilecek, uygulanacak olan politikaların kırılgan, özel politika gereksinimi duyan gurupların ihtiyaçlarına cevap vermesi, risklerle karşılaşmadan önlemesi karşılaşıldığı durumlarda ise olumsuz sonuçlarının etkilerini en aza indirgemesi beklenmektedir.
KAYNAKÇA
Doğuşundan günümüze – tarihsel gelişim
