Çip Organlar
Teknoloji günden güne farklı alanlarda büyük bir hızla gelişmektedir. Bu alanlardan öncü olan sağlık alanı, çip organ teknojisiyle günümüzde oldukça dikkat çekmektedir. Çip organlar, canlı organların temel işlevlerine sahip, silikon yapıdan oluşan içinde taklit edilmek istenen organa ait hücreleri ve mikro akışkan sıvıları içeren biyomimetik sistemlerdir. İlk duyulduğunda bilgisayar bileşeni gibi düşünülen bu çipin ortasındaki kısımda esnek ve geçirgen yapıya sahip bir zar yer alır. Çipin üst kısmında ait olduğu organın hücreleri bulunurken en alt kısımda kılcal damar hücreleri bulunur. Zarın üstünde bulunan kanallar aracılığıyla hava akışı sağlanırken, zarın alt tarafında bulunan kanaldan kan akışı sağlanmaktadır. Bu konu üzerindeki çalışmalar tek bir organdan ziyade birden fazla organ için yapılacak olan çip organ çalışmalarını içermektedir.
Şu an karaciğer, akciğer, deri, böbrek bağırsak gibi birçok organ modeli geliştirilmeye çalışılmaktadır. Çip organların ortaya çıkmasının altında yatan en önemli nedenler hastalıkları modellemek ve hızlı bir şekilde ilaçların geliştirilmesini sağlamaktır. İnsan vücudu içerisinde bulunan hücreler sürekli mekanik etkilere maruz kalan dinamik yapıya sahiptir. Bu çipler aracılığıyla hücrelerin doğal ortamlarındaki şartlarının oluşturulmasını sağlamak, çipin yan kısımlarında bulunan vakum kanalları ile peristaltik hareketler oluşturması ile mümkündür. Bir ilacın keşfedilerek geliştirilmesi yaklaşık 12 yıl kadar sürer ve bu ilacı bulmak için harcanılan miktar zaman ile doğru orantılıdır. Bulunan ilaçları insan üzerinde denemediğimiz takdirde işe yarayıp yaramadığını anlamak bir hayli zordur.
Diğer taraftan biyoloji, genetik, kimya gibi alanlarda yapılan bilimsel çalışmalarda canlı hücreler üzerinden araştırma yapmak çoğu konuda avantaj sağlar. Fakat şu anda canlılar için yapılan bazı çalışmalarda, ortaya çıkan tepkiyi gözlemlemek için canlı hayvanlar ve kaplara yerleştirilen hücreler olmak üzere sadece iki metot mevcuttur. Bu iki metot sonucu alınan sonuçlar maalesef insan üzerinde verilecek tepkiyi saptama konusunda yetersizdir. İşte tam da bu noktada insan hücrelerinin vereceği tepkiyi daha ucuz ve hızlı bir şekilde gözlemleyebilmemizi sağlayan çipleri düşünebiliriz. Çipin şeffaf yapıya sahip olması sayesinde organın işlevselliğini, davranışını ve tepkisini hücresel ve moleküler düzeyde görüntüleyerek insan hakkında daha tatmin edilebilir veriler elde edilebilmektedir.
Çip organ üzerinde yapılan çalışmalar içerisinde yer alan araştırmacıları incelediğimizde Harward Üniversitesi Wyss Biyoloji Temelli Mühendislik Enstitüsü kurucu başkanı Donald Ingber:
Hedefimiz, hayvan deneklere son vermek ve kişileştirilmiş tıp çalışmalarını daha etkili bir şekilde yürütmektir.
Bu çalışmanın kullanımının oldukça basit olması, herhangi bir eğitim görmeden açılıp kapanan bir mantıkta üretilmesi bu teknolojiyi etkili kılan önemli etkenlerden biridir. Yakın zamanda bu çiplerin tıpta çok önemli rol oynayacağı öngörülmektedir. Çiplerin kullanımı sayesinde klinik uygulamalarda elde edilen veriler bir bireye ait verilerden oluştuğu için daha güvenilir ve daha doğru olan bilgiye erişim sağlanabilecek ve risk altındaki gruplar kolaylıkla tespit edilebilecektir.
Kaynakça:
https://evrimagaci.org/cip-organlar-5319
https://indirgeek.com/cip-organlar-organ-on-a-chips/
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1347436717301957
