İçindekiler
Havacılık 101
Havacılık insanlar tarafından yapılan hava araçlarıyla uçmak ve bu araçların üretimini yada bakımını yapmaktır. Hava araçlarıyla alakalı tüm işlemleri, gelişimi, endüstriyi, kurum ve kuruluşları kapsayan alandır. iş amaçlı uçuşları, özel havacılığı, uçuş eğitimlerini, balonlu uçuşları, paraşüt atlayışlarını, yelken kanat uçuşlarını, planör uçuşlarını, hava fotoğrafçılığını, motorlu yelken kanat uçuşlarını, hava ambulansı uçuşlarını, zirai ilaçlama uçuşlarını, trafik denetleme uçuşlarını, charter uçuşlarını, polis devriye uçuşlarını, orman yangını uçuşları gibi uçuşları kapsar. Her ülkenin kendi havacılık kuralları vardır, bu kurallar uçuş faaliyetlerine – ticari veya özel uçuş- göre farklılıklar gösterir.
Türkiye’deki kural koyucu otorite Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’dür (SHGM). Tüm dünyayı kapsayan Sivil Havacılık otoritesi ICAO’dur (International Civil Aviation Organization). Almanya’nın LBA ( Luftfahrt – Bundesamt) , İngiltere’nin UK CAA ( United Kingdom Civil Aviation Authority) , Rusya’nın Rosaviatsiya, Çin’in AVIC ( Aviation Industry Corporation of China), Amerika’nın FAA (Federal Aviation Administration), EASA (European Aviation Safety Agency) Avrupa Birliği’nin sivil havacılık güvenliği bünyesinde oluşturduğu ve 2010’da JAA’nın (Joint Aviation Authoritiesoin) yerini alan kurumdur. Askeri uçuşları düzenleyen kurumlar ülkelerin Hava Kuvvet Komutanlıklarıdır.
Dünya üzerinde birçok hava aracı üreten firma bulunmaktadır, bunlardan bazıları;
• Airbus • Boeing • Lockheed Martin • Northrop Grumman •TAI • Baykar • Embraer • ATR
•Tupolev •Sukhoi •Cessna •Bombardier •Fokker
Bu şirketleri inceleyelim;
1) Airbus:
1970 yılında Alman-Fransız ortaklığı ile Fransa’nın Toulouse şehrinde kurulmuştur. Günümüzde İspanya , Fransa ,Hollanda , Almanya ve Birleşik Krallık ülkelerinin ortaklığında çalışmalar yapmaktadır. Şirketin merkezi ise Toulouse şehrindedir Airbus firması uçak üretiminin yanı sıra ortaklık içerisinde olduğu ülkelere kanat, gövde ve uçağın diğer parçalarının üretimini yapıyor ve askeri uçaklara da yakıt ikmali hizmeti vermektedir. Şirket geçmişten günümüze Boeing firması ile rekabet etmektedir .Airbus Şirket;A300,A310,A320,A330,A340,A350 ve A380 tipi uçakları üretmiştir ve bunların hizmetini sunmuştur. Uçağın üretiminde parçaları çeşitli ülkeler üretmektedir;
- • Gövdeden Almanya,
- • Elektronik aksamından ve iniş takımlarından Fransa,
- • Kanatlardan Birleşik Krallık,
- • Kanat Parçalarından, uçuş yüzeylerinden Hollanda ve
- • Kapı gibi aksamlarından ise İspanya sorumludur.
2) Boeing:
Havacılık sektöründe ismini oldukça sık duyduğumuz Boeing,uçak, roket ve helikopter sektörleri üzerinde çalışmalar yapmaktadır. 1916 da William E. Boeing tarafından Amerika da kurulmuştur, Dünya’da66 dan fazla ülkede çalışmalarının sürdüren Boeing, 167 bininüzerinde personeli bünyesinde barındırıyor. Ayrıca uluslararasıuzay istasyonunun ana yüklenicisi konumunda olan Boeing aynızaman da NASA nın’da ana servis sağlayıcılarından birisidir. 70yıla aşkın Boeing ile işbirliği içerisinde olan Türkiye, Boeing ilehavacılık sektöründe çok önemli işlere imza atmaktadır.Türkiye’de 2500 den faza kişiye iş imkanı sağlayan Boeing ,İstanbul, Ankara, Bursa, Eskişehir ve Kayseri’de 20 den fazlatedarikçi ile Faaliyetlerini sürdürmekte olup bu tedarikçileriniçerisinde en önemlisi olan TUSAŞ ile de uzun yıllardırçalışmaktadır.
3)Bombardier :
Havacılık yıllık uçak teslimatlarına göre dünyanın en büyük3. uçak üreticisidir. Yönetim merkezi Dorval, Quebec, Kanada’dabulunmaktadır.Bombardier, Canadair firmasının Bombardier tarafından 1986 yılındaKanada hükümetinden satın alınmasıyla kurulmuştur. Devletkontrolündeyken zarar eden bir kuruluş olan Canadair , Bombardierbünyesine katıldıktan sonra kar eden bir şirkete dönüşmüştür.
4) ATR:
European Aeronautic Defence and Space Company ve Alenia Aeronautica firması tarafından 1981 yılında Fransa’da kurulan şirket, çift motorlu turboprop modelleri ile tanınmaktatır.ATR72 ve ATR42 olarak üzere 2 tip uçağı vardır.ATR42 modeli özellikle Afrika ülkeleri tarafından kullanılmaktadır. Diğer modeli olan ATR72 ise, dünya genelinde birçok havayolu şirketinin tercih ettiği bir modeldir
5) Sukhoi :
Rusya’da askeri uçaklar üreten Sukhoi firmasının sivil havacılık sektöründe İtalyan Finmeccanica firması ile ortak ürettiği Superjet 100 serisinin neredeyse başına gelmeyen kalmadı. Uçak, 9 Mayıs 2012 yılında Endonezya’da gerçekleştirilen tanıtım uçuşunda 50 yolcusu ile birlikte bir dağa çarpmıştır.27.8 milyon dolarlık birim maliyeti olan uçak, -15 oranında daha işletme maliyetinde tasarruf sunmaktadır. Boeing danışmanlığında birçok batılı ülkenin ortaklığıyla üretilen Superjet 100, PowerJet Sam146 motorları kullanmaktadır. Gürültü ve emisyon değerleri ICAO gereksinimlerini karşılamaktadır.2016 yılında uçağın kuyruk bölümünde metal yorgunluğunun tespit edilmesinden sonra, bu uçağa sahip tüm havayolu firmalarından uçakları kaldırmamaları istendi. Son günlerde yaşanan gelişmeler sonucu İran’a uygulanan yaptırımların kalkmasıyla İran da 10 adet Sukhoi Superjet 100 uçağına talip olduğunu açıklamıştır.
